Help: Pomoc:Linki

Edytuj
Komentarze              Archiwum wersji (wszystkie edycje)

Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki

Linki

Streszczenie 
Rozdział ten opisuje, jak w edytorze wiki Wolnych Podręczników tworzy się odsyłacze, do innych stron wewnątrz projektu, do stron zewnętrznych oraz jak tworzy się automatyczne przekierowania z jednych stron na drugie.

Spis treści


Uwagi ogólne

Linki stanowią bardzo istotną część stron pisanych w MediaWiki, która odróżnia je od wydawnictw papierowych. Linkować należy obficie, ale "z głową". Nadmierna liczba linków powoduje, że tekst źle się czyta, a zbyt mała ich ilość powoduje, że między stronami nie powstaje naturalna sieć powiązań co może utrudnić czytelnikowi wyszukiwanie informacji za pomocą surfowania.

Warto również pamiętać, aby strona była wygodna w nawigacji nie tylko dla czytelników, ale również dla automatów indeksujących wyszukiwarek. W tym wypadku podstawową zasadą jest, aby suma wszystkich odsyłaczy znajdujących się na stronie (włącznie z odsyłaczami nawigacyjnymi u góry, na dole i po lewej stronie) nie przekraczała stu, ponieważ zazwyczaj automaty te nie biorą pod uwagę linków powyżej setnego i może się zdarzyć, że niektóre hasła w ogóle nie zostaną zindeksowane w zasobach wyszukiwarek. Optymalna liczba odsyłaczy jest jeszcze mniejsza i nie powinna przekraczać ok 50.

Wszystkie linki w MediaWiki tworzy się za pomocą podwójnych lub pojedynczych nawiasów kwadratowych. W standardowych ustawieniach są one widoczne na stronach jako zmiana koloru fragmentu tekstu stanowiącego link.

Linki wewnętrzne

Linki wewnętrzne kierują do innych stron w ramach serwisu "Wolnych Podręczników". Tworzy się je za pomocą podwójnego nawiasu kwadratowego.

W najprostszym przypadku link wewnętrzny tworzy się przez zawarcie w podwójnych kwadratowych nawiasach tytułu linkowanej strony.

Przykładowy kod:

[[Pomoc]]

da taki efekt:

Pomoc

Gdy link kieruje do strony, która jeszcze nie istnieje, będzie on czerwony a nie niebieski. Nową stronę możesz utworzyć klikając na odsyłacz do strony, która jeszcze nie istnieje. Po klinięciu na "czerwony link" oprogramowanie automatycznie uruchamia okno edycji.

Przykładowy kod:

[[niemamnie]]

da taki efekt:

niemamnie

Link można utworzyć nie tylko z jednego słowa ale z całej frazy.

Przykład:

[[Pomoc:Przykład stosowania tytułów]]

da taki efekt:

Pomoc:Przykład stosowania tytułów

Jeśli istnieje potrzeba zrobienia linku ze słowa lub frazy, które nie odpowiadają ściśle tytułowi linkowanej strony należy zastosować następujący schemat kodu:

[[tytuł hasła|to co się ma pokazać na ekranie jako link]]
Znak "|" jest to tzw pipe, który w typowej klawiaturze znajduje się zaraz nad klawiszem "enter" i aby go wywołać należy przycisnąć "shift".

Przykład:

[[Pomoc|Powrót do spisu treści tego podręcznika]]

da taki efekt:

Powrót do spisu treści tego podręcznika

W języku polskim, w którym słowa często się odmienia, mechanizm ten jest szczególnie przydatny, gdyż umożliwia linkowanie z odmienionych słów.

Przykład:

[[Pomoc|pomocy]]

da taki taki efekt:

pomocy

Warto zauważyć, że akurat w tym przypadku można się posłużyć trikiem, który upraszcza nieco kod. Trik ten polega na napisaniu końcówki odmiany poza podwójnym nawiasem:

[[pomoc]]y

co da taki sam efekt jak poprzedno::

pomocy

gdyż oprogramowanie automatycznie obejmuje kolorem linku całe słowo, nawet jeśli tylko jego część jest zawarta w kwadratowych nawiasach.

Trik ten można jednak stosować wyłącznie do linkowania pojedynczych słów, w których nieodmieniony rdzeń odpowiada ściśle tytułowi strony. Np: nie da się tego samego zrobić ze słowa "Biochemii", gdy linkowana strona nazywa się "biochemia".

Linki wewnętrzne mogą też kierować do określonych sekcji strony. Tworzy się je za pomocą dodania na końcu tytułu strony znaku "#" (krzyżyk) po którym pisze się tytuł sekcji.

Przykład:

[[Pomoc:Linki#Linki zewnętrzne|Przejdź do sekcji "Linki zewnętrzne"]]

da taki efekt:

Przejdź do sekcji "Linki zewnętrzne"

Uwagi

  • Pierwsza litera nazwy strony jest automatycznie zamieniana na wielką, a więc nie trzeba tego robić samemu.
  • W adresie strony spacje są automatycznie zamieniane na znaki podkreślenia.
  • Nazwa strony może zawierać dowolny znak objęty standardem UTF-8. Oznacza to, że można w nazwach umieszczać dowolne znaki łacińskie (wraz ze znakami diakrytycznymi), znaki chińskie, japońskie, koreańskie i wiele innych (zobacz też: Unicode)

Linki zewnętrzne

Linki zewnętrzne mogą kierować do dowolnej strony WWW w Internecie. Zwykle są one stosowane w przypisach przy podawaniu źródeł, z których czerpało się pisząc swój podręcznik.

W najprostszym wariancie link zewnętrzny tworzy się po prostu przez wpisanie pełnego adresu docelowej strony WWW (tzw. URI)

Przykład:

http://www.pajacyk.org.pl

co da efekt:

http://www.pajacyk.org.pl

Wadą zewnętrznych linków bezpośrednich jest to, że wyglądają one brzydko w tekście strony, zwłaszcza jak adresy URI są bardzo rozbudowane i długie. Z tego względu często lepiej jest stosować linkowanie z użyciem nawiasów kwadratowych, które umożliwiają ukrycie "brzydkiego" adresu URI. Linki zewnętrzne tworzy się, w odróżnieniu od linków wewnętrznych za pomocą pojedynczych nawiasów kwadratowych.

Przykład:

[http://www.pajacyk.org.pl]

da efekt:

[1]

Jak widać, oprogramowanie zamieniło długi adres w liczbę w kwadratowych nawiasach, co przypomina trochę przypis. Gdy na jednej stronie występuje więcej takich linków oprogramowanie automatycznie nadaje im kolejne numery.

Przykład:

[http://www.pajacyk.org.pl][http://www.pajacyk.org.pl]

co da efekt:

[2][3]

Jak widać, oprogramowanie MediaWiki nie potrafi przypisać stałego numeru do kolejnych linków kierujących w to samo miejsce, lecz nadaje im kolejne numery niezależnie od tego, czy są to linki w to samo miejsce czy w inne.

Mechanizm tworzenia linków zewnętrznych umożliwia także "podmienianie" adresów URI dowolnymi słowami lub frazami. Kod, który to umożliwia ma następującą postać:

[adres_strony Opis strony]

Jak widać między adresem strony i opisem musi być jedna spacja a nie znak "|" (pipe) jak to jest w przypadku linków wewnętrznych.

Przykład:

[http://www.pajacyk.org.pl Kliknij w pajacyka i pomóż głodnym dzieciom]

co da taki efekt:

Kliknij w pajacyka i pomóż głodnym dzieciom

Przekierowania

Strony przekierowujące (eng. redirect) upraszczają nieco życie z linkami wewnętrznymi poprzez automatyczne przenoszenie czytelnika pod właściwy adres.

Aby utworzyć przekierowanie:

  • należy utworzyć czerwony link w wyjściowej stronie
  • kliknąć na ten link, co spowoduje przeniesienie do okna edycji
  • napisać w tym oknie, na samym jego początku:
#REDIRECT [[tytuł strony]]
gdzie oczywiście pod "tytuł strony" należy podstawić właściwą nazwę strony, do której chce się przekierować.
  • nie pisać na stronie już nic więcej i kliknąć "zapisz".

Przekierowania są szczególnie przydatne gdy w serwisie istnieją strony, które mogą mieć alternatywne, ale poprawne tytuły. Np. jeśli istnieje strona "Polskie Towarzystwo Chemiczne" to być może warto zrobić przekierowania z "PTChem" i "PTCH" - dzięki czemu będzie można używać te skróty jako linki w innych stronach bez konieczności ciągłego pisania pełnej nazwy.

Na przykład zamiast:

[[Polskie Towarzystwo Chemiczne|PTCH]]

można po zrobieniu strony przekierowującej napisać:

[[PTCH]]

Dodatkową zaletą stron przekierowujących jest to, że są one indeksowane przez wewnętrzną wyszukiwarkę. Dzięki temu czytelnik po wpisaniu do wyszukiwarki skrótu "PTCH" i naciśnięciu "przejdź" będzie automatycznie kierowany na stronę "Polskie Towarzystwo Chemiczne".

Wadą stron przekierowujących jest jednak tworzenie chaosu i ryzyka, że kiedyś w przyszłości przekierowanie to może się okazać błędne. Np. po powstaniu strony o tytule "Polskie Towarzystwo Chirurgiczne", ktoś może wstawić do podręcznika medycyny linki "PTCH" a czytelnik zostanie błędnie przekierowany do strony o "Polskim Towarzystwie Chemicznym".

Remedium na to jest zamienianie stron przekierowujących na strony ujednoznaczniające, które zawierają listę stron o podobnym tytule. Nie dzieje się to jednak automatycznie. Strony ujednoznaczniające tworzy się zupełnie zwyczajnie - po prostu wpisuje się do nich listę linków do stron o podobnym tytule z minimalnym opisem, która co zawiera.

Jak wyedytować przekierowanie 
Strona z przekierowaniem może być edytowana tak samo jak każda inna. Jednak ze względu na to, że po jej wczytaniu następuje natychmiastowy przeskok do strony docelowej nie ma jej jak "zatrzymać" na ekranie. Aby wrócić do strony z przekierowaniem ze strony docelowej należy kliknąć na specjalny mały link znajdujący się w tej sytuacji zaraz pod tytułem strony docelowej o treści "(Przekierowano z...}".

Tekst pochodzi częściowo z podręcznika Wikibooks: "MediaWiki w obrazkach": [4]. Autorzy: [5].