Help: Pomoc:Interfejs

Edytuj
Komentarze              Archiwum wersji (wszystkie edycje)

Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki

Interfejs użytkownika

Streszczenie 
Aby zacząć pracować z MediaWiki warto się najpierw zapoznać ze strukturą jego interfejsu i okna edycji. Ten rozdział szczegółowo opisuje elementy interfejsu oprogramowania MediaWiki i okna edycji.

Ogólna struktura interfejsu

Rys. 1: góra ekranu

U góry ekranu po prawej stronie znajduje się link logowanie/rejestracja (1 na rys. 1). Po jego kliknięciu można zarejestrować sobie konto w serwisie lub zalogować się na już istniejące, co jest szczegółowo opisane w "Pomoc:Logowanie".

Nieco bardziej na lewo znajduje się grupa zakładek (2 na rys. 1). Po kliknięciu na te zakładki przechodzi się odpowiednio do strony dyskusyjnej nad artykułem, gdzie można skomentować jego zawartość, do edytowania artykułu oraz do tzw. historii artykułu, czyli listy jej kolejnych wersji, z datami edycji i informacją kto wykonał daną edycję. Dla czytelnika zakładka "edytuj" jest w zasadzie bezużyteczna, zakładki "dyskusja" i "historia" - mogą się okazać przydatne aby np: sprawdzić czy ktoś nie zakwestionował informacji zawartych na oglądanej stronie i ile osób już ją edytowało.

Poniżej zakładek znajduje się duży, wytłuszczony tytuł podstrony (3 na rys. 1). W górnym, lewym rogu znajduje się zwykle logo całego projektu (4 na rys. 1). Kliknięcie na to logo powoduje przeniesienie się do strony głównej serwisu i na tym jego funkcja się kończy.

Poniżej logo, po lewej stronie ekranu rozpoczyna się menu (5 na rys. 1). Jest ono zwykle podzielone na sekcje. Zawartość tego menu może się z czasem zmieniać, gdyż administratorzy serwisu mogą nim swobodnie manipulować. Zawiera ono link do strony głównej, do pomocy dla edytorów, do tekstu opisującego cele projektu i do rozmaitych narzędzi przydatnych do edytowania lub czytania projektu.

Niewątpliwie najważniejszą częścią całego ekranu jest duże pole w środku (6 na rys. 1) w którym zawarty jest właściwy tekst podstrony. Tekst ten może być swobodnie mieszany z ilustracjami, tabelami, śródtytułami i może być na różne sposoby formatowany, w sposób zbliżony do tego jaki możliwy jest w edytorach tekstu.

Na rys. 1 logo MediaWiki (7) jest przykładem ilustracji wplecionej w tekst. Kliknięcie na ilustrację wplecioną w tekst powoduje przeniesienie na stronę z jej opisem i czasami jej pełnowymiarową wersję.

Rys. 2: środek ekranu
Rys. 3: Dół ekranu

Zwykle na niebiesko są zaznaczone linki do innych podstron tego samego serwisu lub stron na innych stronach WWW. Z ich wyglądu można odczytać, czy są to linki zewnętrzne czy węnętrzne i jakiego rodzaju.

Po przewinięciu ekranu nieco w dół widać ciąg dalszy bocznego, lewego menu. Zazwyczaj, gdzieś w środku menu jest wydzielone okienko wewnętrznej wyszukiwarki (8 na rys. 2). W okienko to wpisuje się szukane frazy i klika na "przejdź" lub "szukaj". Przy kliknięciu na "przejdź" jesteśmy kierowani od razu do hasła, którego tytuł ściśle odpowiada szukanej frazie, zaś po kliknięciu na "szukaj" otrzymujemy listę wszystkich stron, w których tekście zawarta jest szukana fraza.

W polu właściwego tekstu na rys. 2 i 3 widać śródtytuły (10). Na dłuższych stronach, ze śródtytułów oprogramowanie tworzy automatycznie spis treści. Śródtytuły dzielą też tekst na sekcje, które można edytować niezależnie od pozostałych części strony. Śródtytuły mogą być stopniowane i dzielić artykuł na rozdziały, podrozdziały, podrozdziały podrozdziałów, aż do 6 stopni zagłębienia.

Po przewinięciu strony w przeglądarce zupełnie do dołu (11 na rys. 3) widać listę kategorii, do których przypisana jest ta strona. Kategorie są bardzo wygodnym, alternatywnym do wewnętrznej wyszukiwarki i spontanicznego surfowania po linkach, sposobem wyszukiwania treści. Więcej na ten temat można przeczytać w rozdziale Pomoc:Kategorie.

Wreszcie na samym dole strony znajduje się jej stopka. Zawiera ona obowiązkowo logo MediaWiki, informację o licencji na jakiej udostępniana jest zawartość serwisu, informacje prawne, czasami kontakt do administratorów serwisu i rozmaite inne treści, które administratorzy uznali za słuszne tam wstawić.

Okno edycji

Okno edycji jest podstawowym narzędziem w MediaWiki służącym do tworzenia i zmieniania stron. Jest to w zasadzie prosty edytor, który działa w trybie ściśle tekstowym, w którym formatuje się tekst i wstawia grafiki z użyciem tzw. wikikodu. Sam wikikod będzie dokładniej opisany w dalszych rozdziałach. Oprócz tego edytor ten działa w podobny sposób jak wszystkie proste edytory tekstu, umożliwiając stosowanie standardowych technik zaznaczania, kopiowania i przenoszenia tekstu przy pomocy myszki oraz klawiatury.

Oprogramowanie MediaWiki kieruje użytkownika do okna edycji w dwóch przypadkach:

  • kliknięcia zakładki edytuj (1 na rys. 4)
  • kliknięcia w tzw. czerwony link; czerwonym kolorem są zaznaczane linki wewnętrzne do nieistniejących jeszcze stron.

Składniki okna edycji

Rys. 4: Okno edycji na przykładzie polskiej Wikipedii

Struktura okna edycji jest przedstawiona na rys. 4:

tytuł strony (2) 
przed którym jest dodane słowo "edytuj"
pasek narzędzi (3) 
kliknięcie odpowiedniej ikony na pasku narzędzi powoduje wprowadzenie w tekst odpowiedniego wikikodu; gdy kliknie się na odpowiednią ikonę bez zaznaczenia fragmentu tekstu zostanie wprowadzony kod włączający/wyłączający dany format tekstu, gdy najpierw zaznaczy się tekst myszką lub klawiaturą, a potem kliknie na ikonę, kodem zostanie "objęty" tylko ten zaznaczony fragment; kolejne ikonki powodują:
B: dodanie kodu pogrubienia tekstu,
I: dodanie kodu pochylenia tekstu,
Ab: dodanie linku wewnętrznego
Ikonka globusa: dodanie linku zewnętrznego
A: kod nagłówka drugiego rzędu
Ikonka obrazka: kod służący do wstawiania obrazków w tekście
Ikonka trąbki: kod służący do tworzenia linku do plików multimedialnych
Ikonka pierwiastka: kod rozpoczynający wstawianie wzorów matematycznych za pomocą składni LaTeXa
W: specjalny kod wyłączający rozpoznawanie przez oprogramowanie wikikodu
Ikonka podpisu: kod podpisu autora (stosowane na stronach dyskusyjnych)
Ikonka "gruby minus": kod tworzący poziomą linię rozdzielającą
właściwe pole edycji (4) 
jest to miejsce gdzie należy wpisać tekst strony - w momencie gdy tekst nie mieści się w tym oknie z jego prawego boku automatycznie pojawia się suwak; gdy zaczyna się tworzyć stronę, której wcześniej nie było pole to jest oczywiście początkowo puste; gdy dokonuje się zmian w istniejącej wcześniej stronie w oknie tym widać cały jej tekst, razem ze wszystkimi wikikodami
pole z komunikatami administracyjnymi (5) 
jest to miejsce gdzie administratorzy serwisu mogą wstawiać rozmaite ostrzeżenia i komunikaty skierowane do wszystkich autorów - zawartość tego pola jest różna, w różnych projektach
pole opisu zmian (6)
w polu tym należy krótko opisać swoją edycję; opis ten będzie później widoczny na specjalnej stronie ostatnie zmiany oraz w historii zmian właśnie edytowanej strony; w niektórych serwisach wpisanie czegoś w to pole jest konieczne aby oprogramowanie zapisało naszą edycję; w innych można tego pola nie wypełniać, choć zazwyczaj jest zalecane jednak je wypełnić
linki pomocowe do wypełniania pola opisu zmian (7)
pomagają one wstawić do pola opisu zmian zalecane teksty, krótko opisujące co się zrobiło; np: jeśli poprawiło się błąd ortograficzny w tekście strony, należy kliknąć na "ort."; pole to nie występuje we wszystkich serwisach
opcje zapisu (8)
opcje te mogą być różne w różnych serwisach; zazwyczaj występuje jednak opcja drobne zmiany i opcja obserwuj; wybranie pierwszej opcji powoduje, że nasza edycja będzie na stronie specjalnej "ostatnie zmiany" oraz w historii strony oznakowana jako "drobna"; wybranie drugiej opcji powoduje, że aktualnie edytowana strona zostanie dodana do naszej listy stron obserwowanych
klawisze zapisu i podglądu (9,10,11) 
klawisz zapisu (9): powoduje zapisanie naszej edycji i przejście do wyglądu właśnie edytowanej strony tak jak ją widzi czytelnik
klawisz "pokaż podgląd" (10): powoduje wyświetlenie wyglądu właśnie edytowanej strony pod lub nad oknem edycji, bez jej zapisywania; dzięki temu można obejrzeć efekty swojej pracy bez konieczności zapisu strony; stosowanie podglądu jest zalecane w większości projektów, gdyż bardzo wiele drobnych edycji powoduje niepotrzebne wydłużanie historii zmian
klawisz "podgląd zmian" (11): powoduje wyświetlenie tzw. diffa - czyli przedstawionego w dwóch kolumnach starej i nowej wersji strony z zaznaczeniem zmienionego tekstu odpowiednimi kolorami; działanie diffa jest dokładniej opisane w rozdziale Pomoc:Historia.
pole znaków specjalnych (12)
służy ono do wpisywania do tekstu znaków, których nie można wstawić z klawiatury; używa się je klikając po prostu w odpowiedni znak; po kliknięciu znak jest automatycznie wstawiany do strony w miejscu gdzie aktualnie jest kursor; czasami w oknie edycji znak ten może wyglądać inaczej niż się można spodziewać, jednak po zapisaniu edycji, na stronie będzie wyglądał tak jak tego się oczekuje; zawartość tego pola jest różna w różnych projektach; zawiera ono jednak zwykle znaki diakrytyczne, litery greckie, wybrane symbole matematyczne; różne kreski, strzałki i nawiasy.

Tekst pochodzi z podręcznika Wikibooks: "MediaWiki w obrazkach": [1] i [2]. Autorzy: [3] i [4]