Help: Pomoc:Elementarz formatowania tekstu

Edytuj
Komentarze              Archiwum wersji (wszystkie edycje)

Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki

Elementarz formatowania tekstu

Streszczenie 
Ten rodział opisuje podstawowe sposoby formatowania tekstu - takie jak pogrubienie, pochylenie, wcięcia, tworzenie akapitów i tworzenie śródtytułów. Rozdział ten opisuje też pewne "dziwne" dla początkującego zachowania oprogramowania w stosunku do tekstu.

Spis treści


Uwaga wstępna: "niewidzialne" kody

Wielu początkujących autorów dziwią przy pisaniu w MediaWiki trzy rzeczy:

  • ignorowane są normalne znaki końca akapitu, czyli wciśnięcia klawisza "enter", które w "normalnych edytorach" powodują rozpoczęcie nowej linii tekstu; w wiki Wolnych Podręczników nowy akapit można stworzyć dopiero przez dwukrotne przyciśnięcie klawisza "enter", czyli pozostawienie jednej pustej linii tekstu; pusta linia tekstu jest w istocie rodzajem "niewidzialnego" kodu, który powoduje właśnie rozpoczęcie nowego akapitu
  • naciśnięcie klawisza "enter" powoduje za to wyłączenie wszystkich aktualnie aktywnych kodów formatujących, co powoduje nieoczekiwane efekty, jak np. zaburzenie porządku numerowych list
  • pozostawienie spacji na początku linii tekstu, co jest zwyczajowym sposobem rozpoczynania akapitu skutkuje dość nieoczekiwanym efektem - tekst jest wyświetlany na szarym tle i obwiedziony ramką oraz często wychodzi poza stronę - w istocie spacja na początku linii tekstu jest również rodzajem "niewidzialnego" kodu, który uruchamia pole preformatowanego tekstu.

Podstawowe elementy formatu tekstu

Sterowanie wyglądem tekstu

MediaWiki umożliwia uzyskanie prostego efektu pochylenia, pogrubienia i pochylenia z pogrubieniem, które realizuje się za pomocą apostrofów " ' "

Przykładowy kod:

''Pochylenie''
'''Pogrubienie'''
'''''Pochylenie i pogrubienie'''''

i jego rezultat:

Pochylenie
Pogrubienie
Pochylenie i pogrubienie
MediaWiki celowo nie oferuje więcej możliwości sterowania czcionkami 
Nie można za jego pomocą zmieniać rozmiaru tekstu, rodzaju czcionki i jej koloru, a także uzyskiwać efektu podkreślenia. Jest tak celowo - twórcom oprogramowania MediaWiki chodziło bowiem o to, aby strony na serwisach wyglądały mniej więcej jednolicie i tworzyły jedną, typograficznie spójną całość. Nie należy "na siłę" formatować tekstu w projekcie "Wolne Podręczniki" przy pomocy znaczników CSS i XHMTL nawet jeśli potrafi się to robić.

Wcięcia

Wcięcie polega na odsunięciu fragmentu tekstu od lewego brzegu ekranu. Może być stosowane np: do wyróżnienia cytatów lub przykładów. Realizuje się je przy pomocy znaku ":". Aby dwukropek zadziałał jako kod wcięcia, musi znajdować się na samym początku linii tekstu. Dwukropki wplecione w tekst są po prostu wyświetlane jako dwukropki.

Przykładowy kod:

:Pojedyncze wcięcie
::Podwójne wcięcie
:::Potrójne wcięcie
::::Poczwórne wcięcie

i jego rezultat:

Pojedyncze wcięcie
Podwójne wcięcie
Potrójne wcięcie
Poczwórne wcięcie

Definicje

Tzw. definicje tworzy się za pomocą znaków: ";" (średnik) i ":" (dwukropek). Definicja składa się z wytłuszczonego nagłówka (definiowanego pojęcia) i wciętego tekstu zwykłego (wyjaśnienia pojęcia.).

Przykładowy kod:

;Definicja : To jest definicja definicji

da efekt:

Definicja 
To jest definicja definicji

Należy zwrócić uwagę, że definicja musi być napisana w jednej linii i między definicją pojęcia i dwukropkiem musi być spacja, a po dwukropku musi być kolejna spacja przed wyjaśnieniem pojęcia. Napisanie:

;Definicja :
To jest definicja definicji

choć wydaje się intuicyjne, da zupełnie inny efekt:

Definicja 

To jest definicja definicji

gdyż jak już było wspomniane wyżej wstawienie znaku "enter" wyłącza wszystkie wcześniejsze kody.

Oczywiście kod "definicji" można używać nie tylko do wprowadzania definicji, lecz we wszystkich przypadkach gdzie to może być celowe.

Tekst preformatowany

O tekście preformatowanym była już mowa wyżej. Kodem tekstu preformatowanego jest "niewidzialna" spacja wstawiona na początku linii tekstu. Tekst preformatowany jest "wyłączany" przez rozpoczęcie kolejnej linii tekstu bez spacji na początku. Tekst preformatowany jak sama nazwa wskazuje nie jest formatowany przez oprogramowanie, co powoduje, że nie ignorowane są znaki końca akapitu ("enter") ale też linie tekstu nie są automatycznie zawijane do szerokości strony, co powoduje, że mogą sprawiać wrażenie jakby wychodziły za ekran.

Przykładowy "kod":

To jest długa linia tekstu, która z pewnością wyjdzie poza ekran, jak ktoś nie wierzy, to zaraz to zobaczy. O proszę bardzo, ten tekst wyszedł poza ekran.

Da taki efekt:

To jest długa linia tekstu, która z pewnością wyjdzie poza ekran, jak ktoś nie wierzy, to zaraz to zobaczy. O proszę bardzo, ten tekst wyszedł poza ekran.

Tekst preformatowany przydaje się często do przedstawiania kodu programów komputerowych, oraz tekstów dokumentów urzędowych, które się cytuje.

tekst pochodzi z podręcznika Wikibooks: "MediaWiki w obrazkach": [1]. Autorzy: [2]