Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki
Obwód figury
Piotr wyjechał z domu na rowerze do biblioteki, potem kupił pieczywo w piekarni, warzywa i owoce w warzywniaku, i w drodze do domu kupił ciasto w cukierni. Jaką figurę zakreślił Piotr? Jakiej długości trasę przejechał?
Droga jaką przejechał Piotr to obwód wielokąta.
Obwód figury to suma długości wszystkich boków figury
1. Zapisz obwód danych figur wzorami:
a/
2. Oblicz obwody wielokątów, mając dane długości ich kolejnych boków:
a/ AB = 2,4cm
b/
KL = 5,6cm
c/
RS = 4,3cm
TU = 6cm
3. Obwód trójkąta o dwóch bokach o długości 13 cm i 12 cm ma miarę 34 cm. Jak długi jest trzeci bok?
4. Obwód trójkąta równoramiennego wynosi 23 cm, podstawa ma długość 15 cm. Podaj długości pozostałych boków.
5. Ile można narysować kwadratów o zadanym obwodzie? Ile można narysować prostokątów o danym obwodzie? Ile można narysować trójkątów o danym obwodzie? Ile można narysować trapezów o danym obwodzie?
Powierzchnia jako ilość kwadratów jednostkowych
Piotr jadąc na rowerze zakreślił siedmiokąt. Ile kwadratów o boku 100m można na nim zmieścić? A ile kwadratów o boku 50m możemy ułożyć na tym siedmiokącie?
Ilość kwadratów, które możemy zmieścić na danej figurze nazywamy miarą powierzchni albo miarą pola danej figury.
6. Która z figur przedstawiona na rysunku ma największe pole?
7. Uzasadnij, że pola figur danych na rysunku mają równe pola.
8. Dany jest kwadrat o boku 18 cm. Jaki bok musi mieć kwadrat jednostkowy, aby pole danego kwadratu było równe
a/ 36 tych jednostek?
b/ 81 tych jednostek?
c/ 4 te jednostki?
d/ 25 tych jednostek?
9.Ile kwadratów o boku 1 cm mieści się w kwadracie o boku 1dm? Ile kwadratów o boku 1 mm zmieści się w kwadracie o boku równym 1 cm?
1cm2 = 100mm2
1dm2 = 100cm2 = 10000mm2
1m2 = 100dm2 = 10000cm2 = 1000000mm2
1a = 100m2 = 10000dm2 = 1000000cm2 = 100000000mm2
1ha = 100a = 10000m2 = 1000000dm2 = 100000000cm2 = 10000000000mm2
10.
Pole prostokąta i kwadratu
10. Jakie pole ma prostokąt o wymiarach:
a/
,
b/ a = 4,3cm, b = 5,6cm
c/
, b = 12cm
d/
,
11. Pole prostokąta jest równe 24cm2 Jakie wymiary może mieć ten prostokąt?
12. Powierzchnia prostokąta wynosi 36cm2. Jaki jest bok prostokąta, jeśli drugi ma długość:
a/ a = 4cm
b/ a = 7cm
c/ a = 2,4dm
d/
13.Jeden bok prostokąta jest dwa razy dłuższy od drugiego. Jaką długość mają boki tego prostokąta, jeśli pole wynosi 18cm2?
14.Obwód prostokąta ma długość 28cm. Jeden z boków prostokąta ma długość 6 cm. Oblicz pole tego prostokąta.
Pole prostokąta:

Pole kwadratu: P = a2
15. Oblicz pole kwadratu o boku 12 cm, a następnie pole kwadratu o boku:
a/ dwa razy mniejszym
b/ trzy razy większym
c/ o 2 cm krótszym
d/ o 4 cm dłuzszym
16. Oblicz pole prostokąta o wymiarach 0,6dm i 24cm. jaką długość ma bok kwadratu o takim samym polu?
17. Z prostokąta o wymiarach 3,4cm i
wycięto kwadrat o boku długości 30mm. Jakie pole ma otrzymana figura?
Pole równoległoboku
Weźmy dowolny równoległobok o podstawieai wysokości opuszczonej na tę podstawę h
Rozetnijmy go wzdłuż wysokości.
Odciętą część przesuńmy tak, aby otrzymać prostokąt.
Tym samym pokazaliśmy, że pole równoległoboku o podstawie a i wysokości opuszczonej na tę podstawę h jest równe polu prostokąta o bokach a i h
Pole równoległoboku:

18. Oblicz pole równoległoboku o podstawie a oraz wysokości opuszczonej na tę podstawę h
a/ a = 2cm, h = 5cm
b/ a = 3,6cm, h = 4,5cm
c/ a = 7,2cm,
d/
,
19.Wyznacz długość podstawy równoległoboku o polu 240cm2i wysokości opuszczonej na tę podstawę h
a/ S = 25cm2, h = 15cm
b/ S = 3,6dm2, h = 4,5cm
c/ S = 7,2cm2,
d/
,
20. Rysunek przedstawia równoległobok. Przyjmując że 1 kratka to jednostka, narysuj
a/ równoległobok o takim samym polu ale o podstawie dwa razy krótszej
b/ równoległobok o takim samym polu ale o wysokości trzy razy krótszej
c/ równoległobok o polu dwa razy mniejszym
d/ równoległobok o polu dwa razy większym
e/ równoległobok, którego pole jest w stosunku 2:3 do pola narysowanego równoległoboku
f/ równoległobok, którego pole stanowi
pola danego równoległoboku
g/ równoległobok, którego pole stanowi 25% pola danego równoległoboku
Pole trapezu
Weźmy dowolny trapez o podstawach a i b i wysokości h
Rozetnijmy ten trapez w połowie wysokości, równolegle do podstaw. Otrzymamy dwa różne trapezy. Mniejszy trapez rozetnijmy wzdłuż wysokości.
Teraz obróćmy części mniejszego trapezu i dopasujmy do ramion większego trapezu
Otrzymaliśmy prostokąt o podstawie (a + b) i wysokości
albo mówiąc inaczej o bokach (a + b) i
.
Zatem pole trapezu jest równe polu prostokąta o bokach (a + b) i
Pole prostokąta jest równe iloczynowi boków, więc pole trapezu jest równe
Pole trapezu:
Obw = a + b + c + d
21.Wykaż, że pola trapezów EFGK, EFIM, EFHL przedstawione na rysunku są równe, jeśli GH = HI = IK = KL = LM.
Wskaż inne trapezy o równych polach na rysunku.
22. Oblicz pole trapezu o podstawach a, b i wysokości h
a/
b/
c/
d/
23. Oblicz pole trapezów danych rysunkiem
24. Narysuj trzy trapezy, w których wysokość wynosi 4cma pole jest równe 20cm.
25. Pole trapezu jest równe 36cm, jedna z podstaw jest trzy razy dłuższa do drugiej. Wyznacz wysokość tego trapezu.
26. Wyznacz długość krótszej podstawy trapezu, jeśli pole trapezu wynosi 28cm, wysokość 0,2dm, a dłuższa podstawa ma długość 22cm.
27. Jaką długość ma krótsza podstawa trapezu, jeśli pole wynosi 0,32dm, długość dłuższej podstawy to
a wysokość trapezu wynosi5cm
Pole trapezu jest równe 24 cm², wysokość jest równa krótszej podstawie. Jaka jest długość podstaw i wysokości tego trapezu, jeśli są one liczbami naturalnymi.
Pole trójkąta
Weźmy dowolny trójkąt o podstawie a i wysokości h.
Rozetnijmy ten trójkąt równolegle do podstawy, w połowie wysokości.
Powstał nam trójkąt i trapez. Rozetnijmy teraz trójkąt wzdłuż wysokości.
Powstały nam teraz dwa trójkąty. Obróćmy każdy z trójkątów o 180°.
Z powstałych figur możemy złożyć prostokąt o bokach a i
.
Zatem pole trójkąta o podstawie a i wysokości hjest równe polu prostokątao bokach a i
.
Pole trójkąta:
Obw = a + b + c
28. Zapisz pola trójkątów danych rysunkiem w postaci wzorów.
29. Oblicz pole trójkąta, którego podstawą jest odcinek a a wysokością odpowiadającą temu bokowi jest odcinek h.
a/ a = 3cm h > = 6cm
b/ a = 4,5cm
c/ a = 4cm
d/
h = 1,4dm
30. Oblicz wysokość trójkąta opuszczona na dany bok a, jeśli pole trójkąta wynosi P
a/ a = 18cm P > = 72cm2
b/ a = 4,5cm
c/ a = 7cm
d/
P = 1,8dm2
31.Trójkąt ma pole równe P, zaś jedna z wysokości ma długość h. Oblicz długość boku, której odpowiada dana wysokość
a/
b/
c/
d/
32. W trójkącie prostokątnym o polu P jedna przyprostokątna ma długość k. Oblicz długość drugiej przyprostokątnej.
a/
b/
c/
d/
Pole figur złożonych z różnych wielokątów
33. Oblicz pola figur przedstawionych na rysunku przyjmując długość boku kratki za jednostkę.
a/
Pole rombu
Pole rombu:

34. Oblicz długość boku rombu, jeśli pole rombu wynosi 25 cm², a wysokość 1,25 dm.
Uzasadnij, że pole dowolnego czworokąta, którego przekątne są prostopadłe, jest równe połowie iloczynu przekątnych.
Ćwiczenia
tekst karty
35. Kwadrat przecięto prostą, która podzieliła go na dwie figury o polach równych
7,25cm2. Jakiej długości jest bok tego kwadratu?
36. Prostokąt o boku długości 3,5cm2podzielono na trzy figury o polach równych odpowiednio
, 8,45cm2 oraz 9,425. Jaką długość ma drugi bok prostokąta>?
37. Obwód trójkąta równoramiennego wynosi 1,6 cm, wysokość opuszczona na podstawę dzieli go na dwa trójkąty, Każdy o obwodzie 1,2 cm. Oblicz wysokość tego trójkąta.
38. Oblicz długości boków prostokąta ABCD o obwodzie 38 cm, jeśli
a
.
39. Obwód prostokąta ma miarę 2,4 dm, jeden z boków ma długość 6 cm. Oblicz obwód i pole tego prostokąta, jeśli powiększymy każdy bok 3 razy.
40. Przekątna dzieli prostokąt o obwodzie 28 cm na dwa trójkąty o obwodach równych 2,4 dm. Jaka jest długość przekątnej?
41. Narysuj romb, którego obwód jest o 18cm dłuższy od jego boku.
42.W trójkącie prostokątnym przyprostokątne mają długości 3 cm i 2 cm. Oblicz pole i obwód tego trójkąta.
43. Pole kwadratu ABCD jest równe 42 cm. Jaką miarę ma pole:
a/ prostokąta ABFH
b/ trójkąta DCS
c/ trójkąta AES
d/ pięciokąta SGCBAS
e/ sześciokąta GSHABCG
44. Różnica między bokami prostokąta jest równa 8cm. Jeden bok stanowi
drugiego boku. Oblicz pole tego prostokąta.
45. Dany jest prostokąt o wymiarach3cm i4cm. O ile należy zwiększyć jeden z boków tego prostokąta, aby pole wzrosło o 15cm2?
46. Dany jest prostokąt o wymiarach 5cm i4cm. O ile należy zmniejszyć jeden z boków tego prostokąta, aby pole zmniejszyło się o 8cm2?
1. Długość jednego boku prostokąta zmniejszono o 10%, a długość drugiego powiększono o 10%. Czy pole tego prostokąta zmieniło się? Jeśli tak to o ile?
2. Jeden bok prostokąta jest dwa razy dłuższy od drugiego, jeśli zwiększymy dłuższy bok o 2 cm, a krótszy o 5 cm to pole powierzchni zwiększy się o 58cm2. Jakiej długości są boki tego prostokąta?
47. Jeden bok prostokąta ma długość 6 cm, a drugi 3 cm. Jeśli krótszy bok zwiększymy o 2 cm, a dłuższy zmniejszymy, to pole prostokąta zwiększy się o 7cm2. O ile należy zmniejszyć dłuższy bok
48. Bok trójkąta ma długość równą
, a odpowiadająca mu wysokość stanowi 60% tego boku. Oblicz pole tego trójkąta.
49.W trójkącie DEF dane są EF = 5,5cm, hEF = 6cm i
. Oblicz hDF
50. Dany jest trójkąt prostokątny KLM o kącie prostym K, gdzie KL = 3cm,LM = 45cm i KM = 4cm. Oblicz wysokości opuszczone na każdy bok trójkąta.
4. Wykaż, że pole prostokąta, którego przekątna jest nachylona do jednego z boków pod kątem 30o, jest równe polu trójkąta równobocznego o boku równym przekątnej prostokata.
5. Mając dany dowolny trójkąt skonstruuj prostokąt o polu równym polu trójkata
51.Punkty A = ( − 3, − 4), B = ( − 3,3) i C = (2, − 0,5) są wierzchołkami pewnego trójkąta. Oblicz jego pole odczytując potrzebne wartości z rysunku.
52. Wysokości równoległoboku są równe 2,4cm i 4cm, a pole jest równe 12cm2. Oblicz obwód tego równoległoboku.
53. Obwód równoległoboku jest równy 45cm, przy czym jeden z boków ma długość 4cm, a wysokość opuszczona na ten bok ma długość 3,1cm. Oblicz wysokość opuszczoną na drugi bok równoległoboku.
54. Obwód równoległoboku jest równy 84cm, jedna z wysokości stanowi
drugiej wysokości. Oblicz długości boków równoległoboku.
55. Wysokości równoległoboku są równe 2,4cm i 4cm, a pole ma miarę 12cm2. Oblicz obwód tego równoległoboku.
56. Obwód równoległoboku jest równy 24 cm, jeden z boków ma długość 1,2 dm, a wysokość opuszczona na ten bok 3 cm. Oblicz druga wysokość tego równoległoboku.
57. Obwód równoległoboku jest równy 12 cm, jedna z wysokości stanowi
drugiej wysokości. Oblicz długości boków tego równoległoboku.
58. Narysuj dowolny równoległobok DESK, następnie narysuj
a/ prostokąt o polu równym polu tego równoległoboku
b/ trójkąt o polu równym polu tego równoległoboku
59. Narysuj równoległobok KLMN o wierzchołkach, jeśli K = ( − 4,2)L = (2,2)M = (2,7). Odczytując długości odpowiednich odcinków z rysunku oblicz pole tego równoległoboku.
60. Dany jest romb ABCD, oraz równoległobok KLMN o równych polach o mierze 1,4 dm². Długość odcinka AB stanowi 125% długości odcinka KL. Wysokość równoległoboku odpowiadająca bokowi KL ma długość 6 cm. Oblicz długość boku i wysokość rombu.
Cavalieri sformułował zasadę, w myśl której pola dwóch obszarów są sobie równe, jeśli wszystkie odcinki przekroju tych obszarów prostą należącą do ustalonego kierunku mają tę samą długość na tej samej wysokości tego obszaru
Sprawdź sam siebie
tekst
Zastosowania
1. Ile należy zapłacić za tapetę do kuchni o wymiarach
jeśli większość tapet winylowych jest sprzedawana w eurorolkach (dł.10,05 m, szer.53 cm) i rolka tapety kosztuje 45 zł. Przyjmij, że wysokośc kuchni to 2,5m
2. Ile będzie kosztować wykładzina na podłogę w przedpokoju, którego plan jest przedstawiony na rysunku
Wykładzina sprzedawana jest z rolki o szerokości 1,20 m, a cena metra bieżącego wynosi 59 zł.
3.
Co masz zapamiętać?
Pole prostokąta obliczamy mnożąc dwa rózne boki przez siebie
Obwód prostokąta jest sumą podwojonych długości boków
lub podwojoną sumą dwóch różnych boków
Pole kwadratu obliczamy podnosząc do kwadratu długość boku P = a2
Obwód kwadratu jest równy czterokrotności długości boku
Pole równoległoboku jest równe iloczynowi długości boku przez wysokość równoległoboku
Obwód równoległoboku jest równy podwojonej sumie różnych boków
Pole trapezu jest równe iloczynowi sumy podstaw przez połowę wysokości trapezu
Obwód trapezu obliczając sumę wszystkich boków trapezu Obw = a + b + c + d
Pole trójkąta jest równe połowie pola prostokąta o takiej samej podstawie i wysokości
Obwód trójkąta jest sumą boków Obw = a + b + c
Pole rombu jest równe połowie iloczynu przekątnych
Obwód rombu jest równy sumie podwojonych długości boków
Literatura, linki itp.
1.M.Świst B. Zielińska, "Zbiór zadań z geometrii dla szkoły podstawowej", WSiP, Warszawa 1992.
http://www.interklasa.pl/portal/dokumenty/pabich/s7a.htm

