Lektury: Tagowanie w Quancie

Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki

Zaletą Quanty Plus jest możliwość wykorzystania do tagowania toolbarów (pasków narzędziowych) z przyciskami tagów. Dzięki tym przyciskom możemy pracować z myszką: zaznaczyć fragment tekstu, który po kliknięciu któregoś z przycisków oznaczony zostanie odpowiednią parą tagów (tag otwierający pojawi się na początku zaznaczenia, tag końcowy -- na jego końcu. Jeśli klikniemy na przycisk bez uprzedniego zaznaczenia partii tekstu, para tagów pojawi się w miejscu, w którym znajduje się kursor). W porównaniu z ręcznym wpisywaniem tagów metoda taka zwiększa szybkość tagowania, zmniejsza też ryzyko popełnienia błędów (wstawiane przez program tagi nie mogą zawierać literówek) -- a takie ryzyko w przypadku tagowania większych utworów jest duże.

Instalacja

Program Quanta Plus jest częścią pakietu KDE Web Dev, można go zainstalować w każdej dystrybucji systemu Linux; pakiety instalacyjne znaleźć można w repozytoriach wielu dystrybucji, kod źródłowy na stronie projektu: Qunata Plus releases.

Początki

Tworzenie nowego projektu

Po uruchomieniu Quanty należy stworzyć nowy projekt. W tym celu z głównego menu wybieramy Project --> New Project. Otworzy się okno kreatora projektu, w którym

• w pierwszym kroku należy podać nazwę projektu, poniżej zaś ścieżkę (adres w komputerze) do głównego folderu projektu (Main directory). Poręcznie jest stworzyć specjalny katalog przeznaczony wyłącznie do tego celu. Nie zmieniamy nic w polach nazw szablonów i toolbarów -- te foldery zostaną stworzone automatycznie.
  
• w następnym kroku nie trzeba nic robić (choć istnieje możliwość dodawania do projektu stworzonych wcześniej plików XML - jest to przydatne przy tworzeniu kolejnych projektów lub przenoszeniu do tworzonego projektu plików stworzonych przez inne osoby);
  
• w trzecim kroku należy podać dane autora projektu oraz określić domyślne ustawienia. Dla pola Default DTD wybrać należy koniecznie opcję XML Schema 1.0, jako domyślne kodowanie znaków (Default encoding) ustawić należy koniecznie UTF8.
  

Po wybraniu tych ustawień możemy już kliknąć Finish, tworząc nowy projekt.

Ściagnięcie toolbarów

Następnie należy ściągnąć pakiet toolbarów z przyciskami naszych tagów. Pakiet można pobrać, klikając na ten link: Grafika:WL toolbars.tgz, należy go ściągnąć na dysk i rozpakować jego zawartość do folderu toolbars utworzonego automatycznie w folderze projektu. Uwaga: pakiet to archiwum .tgz (po tarowaniu i gzipowaniu), w którego skład wchodzi 11 podobnie skompresowanych archiwów, których nie należy rozpakowywać. By więc Quanta Plus "widziała" wszystkie toolbary, w folderze toolbars musimy mieć 11 plików .tgz, po jednym dla każdego toolbaru.

Rozpoczęcie pracy z nowym plikiem

Tworzenie nowego pliku 

Po stworzeniu naszego projektu możemy już przejść do stworzenia pliku, zawierającego tagowany tekst. W tym celu na głównym pasku narzędziowym klikamy ikonę tworzenia nowego dokumentu (pierwsza po lewej -- lub z menu: File --> New). Otworzy się wówczas nowe, puste pole edycji, do którego będziemy mogli przekopiować tekst tagowanego utworu z wiki Wolnych Lektur.

Wczytanie toolbarów 

Teraz powinniśmy jeszcze dodać odpowiednie toolbary z przyciskami tagów. Z menu wybieramy Toolbars --> Load Toolbars --> Load Project Toolbar, pokaże się nam wówczas lista dostępnych toolbarów, z której będziemy mogli wybrać toolbar do załadowania. Czynność tę należy powtórzyć dla każdego ładowanego toolbaru, każdy z nich otworzy się jako nowa zakładka na pasku toolbarów (nad głównym oknem edycji).

Poza kilkoma zasadniczymi, do tagowania różnych utworów potrzebować będziemy różnych toolbarów. Wybór zależy oczywiście od typu tagowanego utworu (dramat, liryka, opowiadanie, powieść itd.). Szczegóły poniżej.

Wygląd toolbarów 

Niestety za pierwszym razem na wczytanych toolbarach przyciski pojawią się bez opisów -- by je zobaczyć, musimy najechać na dowolny przycisk na jednym z nowych toolbarów, po kliknięciu nań ukaże sie menu kontekstowe, z którego wybieramy Text Position i w zależności od upodobań wybieramy Text Alongside Icons (opisy obok ikon przycisków) lub Text Under Icons (opisy pod ikonami). Zalecamy następnie zapisanie widoku (z menu: Project --> Save Project View).

Zamykanie toolbarów 

Oprócz wczytanych przez nas toolbarów na ich pasku znajdować się mogą toolbary wybrane domyślnie przez program. Nie będą one nam potrzebne i możemy je zamknąć -- w tym celu musimy najechać kursorem na wolne miejsce na toolbarze, po kliknięciu nań ukaże sie menu kontekstowe, z którego wybieramy Remove Toolbar (podobnie zamykamy oczywiście każdy ze zbędnych nam naszych toolbarów).

Zapis jako XML i dodanie pliku do projektu 

Jesteśmy już właściwie gotowi do pracy -- trzeba jeszcze tylko zapisać nasz nowy plik (ikona w głównym pasku narzędziowym lub z menu: File --> Save/Save As), nadając mu nazwę i -- koniecznie -- rozszerzenie .xml. Podczas zapisania program zapyta nas, czy dokument ma być dodany do projektu -- tak, dzięki temu będzie on dostępny z menu bocznego (po prawej stronie) w zakładce Project.

Opis toolbarów

Lista toolbarów dostępnych obecnie w naszym pakiecie 

przyciski nie są do nich przyporządkowane w sposób jednorodny -- niektóre z toolbarów obejmują tagi stylów jednego tylko typu (naglowki, bloki, style znakowe, polecenia), inne toolbary zawierają przyciski używane przy tagowaniu utworów określonego typu. Decydująca była tu kwestia wygody użycia, dlatego niektóre przyciski występują na więcej niż jednym toolbarze.

• strukturalne_mastery.toolbar.tgz -- przydatny w przypadku każdego utworu, zawiera przyciski tagów początku/końca pliku oraz tagów masterów stylów (dla każdego tagowanego utworu trzeba wybrać jedną właściwą parę takich tagów);
  

• elementy_poczatk.toolbar.tgz -- przydatny w przypadku każdego utworu, zawiera przyciski tagów dla elementów tytułowych (autor, tytuł utworu) oraz poprzedzających tekst główny (nota, dedykacja, motto itp.);
  

• poczatek_dram.toolbar.tgz -- oprócz standardowych przycisków dla elementów początkowych (jw.: nota, dedykacja itd.) zawiera także przyciski specyficznych tagów elementów poprzedzających tekst główny dramatu: lista osób, didaskalia początkowe;
  

• naglowki.toolbar.tgz -- przydatny w przypadku większości utworów, zawiera przyciski dla tagów wszystkich nagłówków;
  

• bloki.toolbar.tgz -- przydatny w przypadku większości utworów, zawiera przyciski tagów wieloakapitowych bloków tekstu (np. długiego cytatu) oraz przypisów, a także przyciski tagów używanych w przypadku tekstu wywiadu;
  

• akapitowe.toolbar.tgz -- zasadniczo przydatny w przypadku utworów prozą, zawiera m.in. bardzo często używane przyciski tagów podstawowego stylu akapitowego i stylów pochodnych (np. kwestii dialogowej w prozie) oraz przydatne w przypadku prozy przyciski stylów długich cytatów;
  

• wersy.toolbar.tgz -- zasadniczo przydatny w przypadku liryki, ale także wszelkich innych utworów zawierających np. cytaty poetyckie itp., zawiera przyciski tagów strofy, jej pochodnych oraz specyficznych typów wersów;
  

• dramat_wiersz.toolbar.tgz -- przydatny w przypadku dramatów wierszem lub utworów cytujących ich fragmenty; zawiera przyciski tagów kwestii i jej pochodnych, didaskaliów oraz wszystkie przyciski dla strof/wersów (w tym sensie powiela toolbar opisany powyżej)
  

• dramat_wspolcz.toolbar.tgz -- przydatny w przypadku dramatów prozą lub utworów cytujących ich fragmenty; zawiera przyciski tagów kwestii i jej pochodnych, didaskaliów oraz wyróżnienie osoby (styl znakowy)
  

• znakowe.toolbar.tgz -- przydatny w przypadku każdego utworu, zawiera przyciski wszystkich tagów stylów znakowych (wyróżnień fragmentów tekstu o różnych funkcjach) oraz dwu rodzajów tagów komentarzy (redaktorskich oraz technicznych związanych ze składem);
  

• polecenia.toolbar.tgz -- może być przydatny w przypadku utworów każdego typu, zawiera przyciski tagów poleceń składających m.in. różnego typu separatory partii tekstu (np. pionowe światło). Są to tzw. tagi standalone -- jedyne tagi, które występują pojedynczo (nie stanowią par: tag otwierający -- tag zamykający).
  

Jedynym elementem naszego XML-owego języka składu nieujętym na żadnym toolbarze jest polecenie /, oznaczające koniec wersu (polecenie jego złamania i powiększenia licznika wersów o 1).

Kategoria: Lektury