Lektury: Tagi składu

Edytuj
Komentarze              Archiwum wersji (wszystkie edycje)

Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki

Spis treści


W CZYM TAGOWAĆ?

Od września 2009 roku tagowanie odbywa się na platformie redakcyjnej, której wersja testowa dostępna jest na stronie http://stigma.nowoczesnapolska.org.pl/platforma.


BUDOWA PLATFORMY REDAKCYJNEJ:

Strona główna

By używać platformy redakcyjnej, trzeba być zalogowanym użytkownikiem. Obecnie użytkownicy dostają login i hasło od administratora platformy ale w przyszłości każdy użytkownik będzie mógł sam się rejestrować.

Na stronie głównej platformy, z prawej strony, na górnym pasku interfejsu widoczny jest link do zalogowania a po zalogowaniu wyświetla się nazwa użytkownika.

Pracę nad utworem można rozpocząć na dwa sposoby.
Odnalezienie danego utworu umożliwia wyszukiwarka, w którą wystarczy wpisać tytuł utworu, słowo z tytułu lub autora. Wyniki wyszukiwania pojawiają się automatycznie pod wyszukiwarką.

Drugim sposobem jest wybranie utworu z listy pod wyszukiwarką. Jest to spis utworów, nad którymi trwają prace redakcyjne na różnym etapie. Utwory są dzielone na jednostki pracy (części, księgi, rozdziały, pieśni).

W ramce z napisem "Ostatnio oglądane pliki" widoczne są pliki nad którymi ostatnio pracował użytkownik.

Strona do pracy nad tekstem

Na górnym pasku platformy po lewej stronie widoczny jest link, który umożliwia powrót do strony z wyszukiwarką i listą utworów, a także nazwa pliku, nad którym pracujemy - autor dzieła, tytuł dzieła, tom/część/rozdziały.

Po prawej stronie widać link do historii danego pliku a także cztery przyciski służące do zapisywania wykonanej pracy.

Merge – używa się, kiedy kończymy pracować nad daną wersją utworu. Wersja ta wraz z wprowadzonymi przez nas zmianami jest ostatnią wersją, widoczną przez wszystkich użytkowników. Każdy użytkownik, który zaloguje się na platformie i będzie chciał uzupełnić utwór, zobaczy właśnie tę wersję. Przy zapisywaniu wersji pojawia się pole na notatkę, gdzie należy opisać poczynione zmiany.
Update – przycisku należy użyć kiedy rozpoczynamy pracę z utworem, aby zobaczyć czy inny użytkownik naniósł jakieś zmiany. Powoduje on aktualizację/odświeżenie widoku i ponowne przesłanie danych.
Commit – służy do zapisywania zmian wraz z ich opisem. Używa się go na koniec pracy z utworem, jednak tym różni się od "Merge", ze nie uaktualnia wspólnej dla wszystkich wersji utworu, a wprowadza zmiany jedynie dla danego użytkownika.
Quick save – służy do zapisu bieżących zmian podczas pracy, różni się od "Commit" tym, że nie umożliwia wpisania komentarza.

Obok przycisków widoczna jest informacja o zalogowanym użytkowniku. Praca na platformie jest niemożliwa bez zalogowania się. Każdy zalogowany użytkownik wprowadza zmiany na własnej wersji utworu, która później łączona będzie z całością utworu i widoczna dla wszystkich jako aktualna wersja. Po zakończeniu pracy należy się wylogować, aby nikt nie mógł pracować na naszym profilu.

Panele platformy

Panele do pracy nad tekstem przedzielone są podziałką, którą można dowolnie ustawiać szerokość widoków.

Użytkownicy mają do wyboru trzy panele, których ustawienie zależy od wykonywanej w danej chwili pracy.

XML – w tym widoku pracują osoby porządkujące tekst na etapie autokorekty wersji bibliotecznej, wprowadzania tagów składu, a także wprowadzania zmian korektorskich.
HTML – widok pozwala na podgląd tagowanego tekstu. Utwór tak właśnie będzie wyglądał na stronie Wolnych Lektur.
Galeria – widok skanów otrzymanych z Biblioteki Narodowej. Zadaniem redaktora tagującego tekst, jest nadanie mu takiej formy, jaką ma on na skanie. Do przeglądania kolejnych stron służą strzałki, natomiast wewnętrzna wyszukiwarka pozwala na przejście do konkretnego skanu. Należy jednak pamiętać, że numer w wyszukiwace nie jest numerem strony książki, a numerem pliku jpg.

Przyciski "Odśwież panel" powodują ponowne przesłanie danych po wprowadzeniu zmian. Używa się ich, kiedy po zmianie w widoku xml chcemy obejrzeć efekt pracy w widoku html.

TAGI POCZĄTKU I KOŃCA DOKUMENTU

  • Cały tagowany dokument musi odpowiednio rozpoczynać się i kończyć tagiem:
<utwor> dokument </utwor>
Po tym tagu musi znaleźć się Dublin Core.

TAGI MASTERÓW STYLÓW

Są to tagi klas dokumentów, bez których tekst w ogóle nie wyświetli się na stronie.

  • Tagi rozpoczynające i kończące tekst opowiadania:
<opowiadanie> całość-tekstu </opowiadanie>
  • Tagi rozpoczynające i kończące tekst powieści:
<powiesc> całość-tekstu </powiesc>
  • Tagi rozpoczynające i kończące tekst wierszowanego dramatu o standardowej szerokości łamu:
<dramat wierszowany_l> całość-tekstu </dramat wierszowany_l>
  • Tagi rozpoczynające i kończące tekst wierszowanego dramatu o zwężonej szerokości łamu:
<dramat wierszowany_lp> całość-tekstu </dramat wierszowany_lp>
  • Tagi rozpoczynające i kończące tekst dramatu współczesnego (prozą):
<dramat wspolczesny> całość-tekstu </dramat wspolczesny>
  • Tagi rozpoczynające i kończące tekst utworu lirycznego o standardowej szerokości łamu:
<liryka_l> całość-tekstu </liryka_l>
  • Tagi rozpoczynające i kończące tekst utworu lirycznego o zwężonej szerokości łamu:
<liryka_lp> całość-tekstu </liryka_lp>
  • Tagi rozpoczynające i kończące tekst wywiadu rzeki:
<wywiad> całość-tekstu </wywiad>

Między tagiem początku dokumentu a tagiem klasy musi znajdować się Dublin Core:

<utwor> DC <opowiadanie> całość-tekstu </opowiadanie></utwor>

ELEMENTY POZA TEKSTEM GŁÓWNYM

(niektóre mogą być tagami stylów wieloakapitowych bądź wielostrofowych)

  • Autor składanego utworu (element strony tytułowej -- lub odpowiadającej jej przestrzeni, np. na stronie internetowej) :
<autor_utworu> imiona-itd.-autora-składanego-utworu </autor_utworu>
  • Nazwa składanego utworu (element strony tytułowej -- lub odpowiadającej jej przestrzeni, np. na stronie internetowej):
<nazwa_utworu> tytuł-składanego-utworu </nazwa_utworu>
tej pary tagów nie należy mylić z tagami stylu znakowego służącego do składania tytułów pojawiających się w samym tekście składanego utworu (<tytul_dziela> ... </tytul_dziela>).
np. <utwor><opowiadanie>
<autor_utworu>Hans Christian Andersen</autor_utworu>
<nazwa_utworu>Anioł</nazwa_utworu>
  • Nazwa utworu nadrzędnego, w którego skład wchodzi dany utwór:
<dzielo_nadrzedne> tytuł-dzieła-nadrzędnego </dzielo_nadrzedne>
np. <utwor><liryka_l>
<autor_utworu>Bruno Jasieński</autor_utworu>
<dzielo_nadrzedne>But w butonierce</dzielo_nadrzedne>
<nazwa_utworu>Deszcz</nazwa_utworu>
  • Podtytuł, czyli wszystkie dopiski do tytułu (element strony tytułowej -- lub odpowiadającej jej przestrzeni, np. na stronie internetowej):
<podtytul> podtytuł-składanego-utworu </podtytul>
np. <utwor><powiesc>
<autor_utworu>Daniel Defoe</autor_utworu>
<nazwa_utworu>Robinson Crusoe</nazwa_utworu>
<podtytul>Jego życia losy, doświadczenia i przypadki</podtytul>
  • Tagi obejmujące tekst noty poprzedzającej tekst główny (styl wieloakapitowy):
<nota><akap> tekst-noty </akap></nota> (styl wieloakapitowy)
np. <utwor>
<opowiadanie>
<autor_utworu>Henryk Sienkiewicz</autor_utworu>
<nazwa_utworu>Latarnik</nazwa_utworu>
<nota><akap>Opowiadanie to osnute jest na wypadku rzeczywistym, o którym w swoim czasie pisał J. Horain w jednej ze swoich korespondencyj z Ameryki.</akap></nota>
  • Tagi obejmujące tekst dedykacji (styl wieloakapitowy bądź wielostrofowy):
<dedykacja> tekst-dedykacji </dedykacja>
np. <utwor><powiesc>
<autor_utworu>Władysław Stanisław Reymont</autor_utworu>
<dzielo_nadrzedne>Chłopi</dzielo_nadrzedne>
<nazwa_utworu>Część pierwsza --- Jesień</nazwa_utworu>
<dedykacja>
<strofa>Miriamowi/
(Zenonowi Przesmyckiemu)</strofa>[1]
</dedykacja>
  • Tagi obejmujące tekst motta (styl wieloakapitowy bądź wielostrofowy):
<motto> tekst-motta </motto>
  • Tagi obejmujące podpis pod mottem, wskazujący na jego źródło:
<motto_podpis> autor-i-źródło </motto_podpis>
np. <utwor><dramat_wierszowany_lp>
<autor_utworu>Aleksander Fredro</autor_utworu>
<nazwa_utworu>Zemsta</nazwa_utworu>
<motto>
<akap>Nie masz nic tak złego, żeby się na dobre nie przydało. Bywa z węża dryjakiew, złe często dobremu okazyją daje.</akap>
</motto>
<motto_podpis>
And. Maks. Fredro
</motto_podpis>

lub

<utwor><liryka_l>
<autor_utworu>Adam Mickiewicz</autor_utworu>
<nazwa_utworu>Konrad Wallenrod</nazwa_utworu>
<podtytul>Powieść historyczna<podtytul>
<podtytul>(Z dziejów litewskich i pruskich)</podtytul>
<motto><strofa><slowo_obce>Dovete adunque sapere come sono/
due generazioni da combattere...../
bisogna essere volpe e leone.</slowo_obce></strofa></motto>
<motto_podpis>MACCHIAVELLI</motto_podpis>
  • Tagi obejmujące listę osób poprzedzającą tekst dramatu (zwykle składaną na osobnej stronie; to odmiana stylu listy):
<lista_osob> osoby </lista_osob>
Tagi występujące w obrębie takiej listy:
  • Tagi obejmujące nagłówek listy osób:
<naglowek_listy> nagłówek </naglowek_listy>
  • Tagi obejmujące pojedynczą pozycję listy osób poprzedzającej tekst dramatu:
<lista_osoba> osoba </lista_osoba>
Warianty:
  • Tagi stosowane, gdy w spisie ma być zaznaczone, iż osoba należy do grupy osób x (wariant poprzednich tagów):
<lista_osoba typ="x"> osoba-należąca-do-grupy-x </lista_osoba>
  • Tagi obejmujące inne komentarze wprowadzające przed tekstem dramatu (składane razem z listą osób):
<miejsce_czas> komentarze-wprowadzające </miejsce_czas>

TAGI STYLÓW TEKSTU GŁÓWNEGO

Nagłówki

(są to tagi stylów jednoakapitowych)

  • Tagi nagłówka części/księgi:
<naglowek_czesc> nagłówek-części-lub-księgi </naglowek_czesc>
Fragmenty tekstu rozpoczynające się od tego elementu należy uwzględnić przy konstruowaniu spisu treści.
  • Tagi tytułu rozdziału:
<naglowek_rozdzial> nr-i/lub-tytuł </naglowek_rozdzial>
Fragmenty tekstu rozpoczynające się od tego elementu należy uwzględnić przy konstruowaniu spisu treści.
  • Tagi tytułu podrozdziału:
<naglowek_podrozdzial> nr-i/lub-podtytuł </naglowek_podrozdzial>
Fragmenty tekstu rozpoczynające się od tego elementu należy uwzględnić przy konstruowaniu spisu treści.
  • Tagi sródtytułu:
<srodtytul> śródtytuł </srodtytul>
  • Tagi nagłówków aktów:
<naglowek_akt> nagłówek-aktu </naglowek_akt>
Fragmenty tekstu rozpoczynające się od tego elementu należy uwzględnić przy konstruowaniu spisu treści.
  • Tagi nagłówków scen:
<naglowek_scena> nagłówek-sceny </naglowek_scena>
Fragmenty tekstu rozpoczynające się od tego elementu należy uwzględnić przy konstruowaniu spisu treści.
  • Tagi nagłówków wypowiedzi osób dramatu:
<naglowek_osoba> nazwa-osoby </naglowek_osoba>


Bloki w tekście głównym

(zasadniczo są to tagi stylów wieloakapitowych)

  • Tagi obejmujące długi cytat wyróżniony składem:
<dlugi_cytat> blok-akapitow-cytatu </dlugi cytat>
  • Tagi obejmujące długi cytat wierszowany (np. wtrącony w akapit tekstu prozą):
<poezja_cyt> blok-strof-długiego-cytatu-wierszem </poezja_cyt>
  • Tagi obejmujące kwestię w dramacie (zależnie od mastera -- skład ciągły lub stroficzny):
<kwestia> tekst-kwestii </kwestia>
  • Tagi obejmujące didaskalia:
<didaskalia> tekst-didaskaliów </didaskalia>
  • Tagi obejmujące pytanie w wywiadzie:
<wywiad_pyt> blok-akapitów-pytania </wywiad_pyt>
  • Tagi obejmujące odpowiedź w wywiadzie:
<wywiad_odp> blok-akapitów-odpowiedzi </wywiad_odp>

Style akapitowe oraz strofy i wersy

(tagi stylów jednoakapitowych)

  • Tagi podstawowego stylu akapitowego:
<akap> akapit </akap>
  • Tagi obejmujące ciąg dalszy akapitu po wewnątrzakapitowym wtrąceniu akapitowym (może nim być np. długi cytat wyróżniony składem):
<akap_cd> dalszy-ciąg-akapitu </akap_cd>
  • Tagi obejmujące wypowiedź dialogową (zasadniczo: w prozie):
<akap_dialog> akapit-rozpoczynający-się-pauzą-dialogowa </akap_dialog>
  • Tagi obejmujące strofę utworu poetyckiego/dramatu (w tym ostatnim mogą występować w obrębie kwestii):
<strofa> wersy-strofy </strofa>
  • Tagi obejmujące wers rozpoczynający się wcięciem akapitowym:
<wers_akap> wers-z-wcięciem-akapitowym </wers_akap>
  • Tagi obejmujące wers mocno wcięty:
<wers_wciety> wers-mocno-wcięty </wers_wciety>
Tag <wers_wcięty> posiada domyślny argument (1), jest więc de facto skrótem od: <wers_wcięty typ="1">. Inne warianty:
<wers_wciety typ="2"> wers-mocno-wcięty </wers_wciety>
<wers_wciety typ="3"> wers-mocno-wcięty </wers_wciety>
itd. Dopuszczalne są wartości z przedziału 1-6. Zmiana wartości o 1 oznacza zwiększenie wcięcia o 1 firet (DTP: 1 em).
  • Tagi obejmujące część wersu zrzuconą do innego wiersza:
<wers_cd> dopełnienie-wersu </wers_cd>

Style znakowe

(tagi stylów znakowych, czyli stylów nadawanych frazom (słowom/grupom słów) w obrębie akapitów lub strof):

  • Tagi obejmujące tytuł dzieła, np. książki, filmu, piosenki, modlitwy, przedstawienia teatr. itd.:
<tytul_dziela> tytuł-dzieła </tytul_dziela>
Tag tytuł dzieła przyjmuje domyślną wartość (0). Wariant:
<tytul_dziela typ="1"> tytuł-dzieła </tytul_dziela>
Służy on do oznaczenia tytułu dzieła, gdy tekst, w którym tytuł ten występuje, objęty jest innymi tagami o potencjalnie zbliżonych własnościach docelowych. Np. tytuł nie może być złożony zwykłym stylem dla tytułów (standardowo produkującym kursywę), jeśli pojawia się w kontekście wyróżnienia autorskiego (a to ostatnie także ma być stylem produkującym kursywę). Inny przykład -- gdy tytuł jest częścią innego tytułu:
Przeczytałem wczoraj Kilka uwag o „Hamlecie” Szekspira pióra...
Przeczytałem wczoraj 
<tytul_dziela>
Kilka uwag o
<tytul_dziela typ="1">
Hamlecie
</tytul_dziela>
Szekspira
</tytul_dziela>
pióra...


  • Tagi obejmujące wyróżnienie autorskie (ew. pochodzące od autora opracowania tekstu):
<wyroznienie> fraza-wyróżniona </wyroznienie>
  • Tagi obejmujące frazy (słowa/grupy słów) w językach innych niż polski. Styl ten stosuje się także do fraz objaśnianych i definiowanych (zwłaszcza: główny składnik członu objaśnianego/definiowanego w przypisie słownikowym):
<slowo_obce> fraza-obca-lub-objasniana </slowo_obce>
  • Tagi obejmujące całe wyrażenia matematyczne lub wszelkie zmienne symboliczne:
<mat> wyrażenie-matematyczne-lub-zmienna </mat>
  • Tagi obejmujące didaskalia umieszczone w obrębie innego tekstu (zwłaszcza w obrębie kwestii w dramacie):
<didask_tekst> partia-didaskaliów-wśród-tekstu </didask_tekst>
  • Tagi obejmujące nazwę osoby, która występuje w obrębie tekstu didaskaliów itp. (gdy nie stanowi nagłówka kwestii):
<osoba> nazwa-osoby </osoba>
  • Tagi obejmujące nazwę osoby pojawiającą się przed (a składaną w jednym akapicie) z wypowiedzią tej osoby (głównie: tekst rozmowy w formie wywiadu) :
<wyp_osoba> nazwa-osoby </wyp_osoba>
  • Tagi obejmujące adresy WWW:
<www> adres-www </www>

Przypisy

  • Tagi obejmujące przypis autorski:
<pa> blok-akapitów-przypisu </pa>
  • Tagi obejmujące przypis tłumacza:
<pt> blok-akapitów-przypisu </pt>
  • Tagi obejmujące przypis redakcyjny:
<pr> blok-akapitów-przypisu </pr>
  • Tagi obejmujące przypis edytorski:
<pe> blok-akapitów-przypisu </pe>


Separatory

(pomiędzy tagi nie trzeba wpisywać znaków ani tekstu)

  • Polecenie oznaczające światło rozdzielające sekcje tekstu:
<sekcja_swiatlo></sekcja_swiatlo>
  • Polecenie oznaczające rozdzielenie partii tekstu asteryskiem otoczonym pionowym światłem:
<sekcja_asteryks></sekcja_asteryks>
  • Polecenia oznaczające poziomą linię (wraz z pionowym światłem) rozdzielającą partie tekstu:
<separator_linia></separator_linia>
  • Wykropkowanie wersu lub inny jego zastępnik -- polecenie oznaczające domyślnie ciąg kropek stanowiący osobny wers w obrębie strofy:
<zastepnik_wersu></zastepnik_wersu>

KOMENTARZE

czyli linijki kodu składu, które nie mają być interpretowane przez (jakikolwiek) interpreter, należy umieszczać pomiędzy tagami. To tagi na uwagi osoby składającej tekst (można w nie ująć np. nieużywane w danej chwili środowiska/polecenia, do ew. późniejszej implementacji), a także uwagi redaktorsko-korektorskie

<uwaga> komentarz </uwaga>

KODOWANIE SYMBOLICZNE INTERPUNCJI

(ładniejsza tabelka wkrótce):


,, (2 przecinki) docelowo: „ (polski cudzysłów otwierający)

" (cudzysłów prosty) docelowo: ” (polski cudzysłów zamykający)

... (3 kropki) docelowo: … (wielokropek)

' (apostrof prosty) docelowo: ’ (apostrof)

--- (3 dywizy: hyphen) docelowo: — (pauza: m-dash)

-- (2 dywizy: hyphen) docelowo: – lub -[1]

Przypisy

  1. Stosowane w przedziałach liczbowych: wedle uznania i stosownie do używanego fontu: kreska matematyczna lub półpauza (n-dash) lub dywiz (hyphen).