Lektury: Do Kasie (1)

Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki

<utwor><liryka_l>

<autor_utworu>Mikołaj Sęp Szarzyński</autor_utworu>

<nazwa_utworu>Do Kasie</nazwa_utworu>

<strofa>Kochanek, Miłość, Oko, Śmierć, WzrokJako lód taje przezroczysty z lekka,/
Kiedy go ogień zagrzewa z daleka,/
Tak ja na twarz twą na każdą godzinę/
<wers_wciety typ="6">Patrzam^[1] a ginę.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Patrzam a ginę z wielkiego frasunku;/
A jeśli nie dasz łaskawie ratunku,/
Nielutościwą^[2] tobie wiecznie słynąć^[3],/
<wers_wciety typ="6">Przyjdzie mnie zginąć.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Bóg, Kondycja ludzka, Miłość, RozumW co mie nieszczęście okrutne wprawiło!/
Śmierć tuż, gdy patrzam na to, co mi miło,/
Śmierć tuż, gdybych^[4] cie namniej^[5] spuścił z oczy,/
<wers_wciety typ="6">Za mną się toczy.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Gdzież on mój umysł, który płomień taki/
Aż nazbyt sobie miał za ladajaki^[6]?/
O, próżne dumy! Nie my sobą sami:/
<wers_wciety typ="6">Bóg rządzi nami.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Cień, Lustro, Miłość, SobowtórTak napiękniejszej^[7] Narcysus^[8] urody,/
Gdy się chciał napić, nachyliwszy, wody,/
Jak we źwierciedle, choć nie tego żądał,/
<wers_wciety typ="6">Twarz swą oglądał.</wers_wciety></strofa>

<strofa>PróżnośćNie widał przedtem oblicza swojego:/
Przeto, mnimając kogo być inszego/
Pod wodą, swej sie piekności zdziwował/
<wers_wciety typ="6">I rozmiłował.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Patrza a patrza, a jem patrza pilniej^[9],/
Tym w jego sercu sroga miłość silniej/
Cieniem a wodą --- kto się nie zadziwi!---/
<wers_wciety typ="6">Płomienie żywi.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Chwalę, Kupido, strzały twe; w tej mierze/
Niechaj za przykład każdy sobie bierze,/
Że ty na tego, co prze^[10] piekność hardy,/
<wers_wciety typ="6">Masz munsztuk twardy.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Zgardzał ten nimfy^[11], co mu się kłaniały;/
Prze jego hardość, chodząc miedzy skały,/
Stwardziała Echo, powtarzać gotowa/
<wers_wciety typ="6">Człowiecze słowa.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Kochanek, Lustro, Miłość niespełniona, Woda A gdy tak patrzał na swoje twarz chciwie,/
Już poczuł miłość, wzdycha żałośliwie,/
Już się rozmawiać [z] swem cieniem nie wstydzi,/
<wers_wciety typ="6">A Wenus szydzi.</wers_wciety></strofa>

<strofa>„Któżkolwiek jesteś --- rzecze --- co mieszkanie/
Masz pod tą wodą, usłysz me żądanie:/
Niech wolno będzie dotknąć się twojego/
<wers_wciety typ="6">Ciała ślicznego.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Miłość spełniona, SobowtórCo cie wsadziło, dziecię napiekniejsze,/
W tę wodę? Wynidź do mnie! Czy mocniejsze/
Przyczyny bronią i tak wolą^[12] twoję/
<wers_wciety typ="6">Psują, jak moję?</wers_wciety></strofa>

<strofa>Ach! widzę twojej chęci ku mnie znamię;/
Dokąd ja patrzam na cie, patrzasz na mie,/
Mówię, --- usta twe snadź odpowiadają,/
<wers_wciety typ="6">Bo się ruchają^[13].</wers_wciety></strofa>

<strofa>Płaczesz, gdy płaczę; gdy żałośnie wzdycham,/
Wzdychasz; śmiejesz się, gdy się ja uśmiecham;/
Chcę cie obłapić^[14], ręce twe rozciągasz/
<wers_wciety typ="6">I mnie też siągasz.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Chcę cię całować, wnet usta chętliwe/
Sam mi podawasz; jedno zazdrościwe/
Nam tego wody, co nas rozdzielają,/
<wers_wciety typ="6">Nie dopuszczają.</wers_wciety></strofa>

<strofa>Mała rzecz wielkie nam psuje rozkoszy./
Niechże twe źródła przeklęte rozproszy,/
Bezecna wodo, słońce gorącemi/
<wers_wciety typ="6">Promieńmi swemi".</wers_wciety></strofa>

<strofa>Cień, Kochanek, Kwiaty, Lustro, Miłość tragiczna, ŚmierćTak siedział, [z] swojem cieniem rozmawiając,/
A wszelką pomoc żywota zgardzając./
Usechł z tęsknice. Potem jego ciało/
<wers_wciety typ="6">Kwiatem się stało.</wers_wciety></strofa>

</liryka_l></utwor>

Przypisy

1. <slowo_obce>Patrzam</slowo_obce> --- patrzę.
2. <slowo_obce>Nielutościwą</slowo_obce> --- nielitościwą.
3. <slowo_obce>Nielutościwą tobie (...) słynąć</slowo_obce> --- zyskasz sławę bezlitosnej.
4. <slowo_obce>gdybych</slowo_obce> --- gdybym.
5. <slowo_obce>namniej</slowo_obce> --- najmniej (starop. postać stopnia najwyższego, bez wtrąconego później -j).
6. <slowo_obce>ladajaki</slowo_obce> --- byle jaki, nieważny.
7. <slowo_obce>napiękniejszej</slowo_obce> --- w rękopisie: napiękniejszy.
8. Narcysus (gr. Narkissos) --- Narcyz, syn boga rzecznego Kefissosa wzgardził miłością nimfy Echo, za co rozgniewana Afrodyta wzbudziła w nim miłość do własnego obrazu odbitego w wodzie. Nie mogąc miłości tej zaspokoić, Narcyz usechł, a na jego miejscu pozostał biały kwiat, noszący jego imię.
9. <slowo_obce>Patrza (...), a jem patrza pilniej</slowo_obce> --- Patrzy i patrzy, a im uważniej patrzy.
10. <slowo_obce>prze</slowo_obce> --- dla, z powodu.
11. <slowo_obce>Zgardzał (...) nimfy</slowo_obce> --- gardził nimfami.
12. <slowo_obce>wolą</slowo_obce> --- dziś: wolę (dawn. B. l.p. rzeczowników r. ż. z osn. spółgł. podnieb.; por.: panią.
13. <slowo_obce>ruchają</slowo_obce> --- ruszają (forma starop.).
14. <slowo_obce>obłapić</slowo_obce> --- uściskać.