Lektury: Czatyrdah

Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki

<utwor>
<liryka_l>

<extra></extra>

<autor_utworu>Adam Mickiewicz</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Sonety krymskie</dzielo_nadrzedne>

<nazwa_utworu>Czatyrdah^[1]</nazwa_utworu>

<podtytul>Mirza</podtytul>

<extra></extra>

<extra></extra>

<strofa>Drżąc muślimin^[2] całuje stopy twéj opoki,/
Maszcie krymskiego statku, wielki Czatyrdahu!/
O minarecie świata! o gór padyszachu^[3]!/
Ty, nad skały poziomu uciekłszy w obłoki,</strofa>

<strofa>Siedzisz sobie pod bramą niebios, jak wysoki/
Gabryjel^[4], pilnujący edeńskiego gmachu./
Ciemny las twoim płaszczem, a janczary^[5] strachu/
Twój turban z chmur haftują błyskawic potoki.</strofa>

<strofa>Nam czy słońce dopieka, czyli mgła ocienia,/
Czy szarańcza plon zetnie, czy giaur pali domy, ---/
Czartydahu, ty zawsze głuchy, nieruchomy,</strofa>

<strofa>Bóg, NaturaMiędzy światem i niebem jak drogman^[6] stworzenia,/
Podesławszy pod nogi ziemie, ludzi, gromy,/
Słuchasz tylko, co mówi Bóg do przyrodzenia.</strofa>

<extra></extra>

</liryka_l></utwor>

Przypisy

1. Odczucie Wschodu w tym sonecie zwróciło natychmiast uwagę znawców, o czym świadczy przetłumaczenie sonetu w r. 1826 przez Hafiza Topczy--Paszę na język perski.
2. <slowo_obce>muślimin</slowo_obce> --- jest to właściwie l. mn. imiesłowu słowa arab. <slowo_obce>islam</slowo_obce> i oznacza tyle co: poddający się. Stąd wyrazy perskie <slowo_obce>muśliman</slowo_obce> i <slowo_obce>miusiulman</slowo_obce>; tę ostatnią formę, przyjętą przez Turków, myśmy przekształcili na muzułmanin.
3. <slowo_obce>padyszach</slowo_obce> --- tytuł sułtana tureckiego.
4. wycięty przypis autorski i redaktorski - skan 56
5. <slowo_obce>janczary</slowo_obce> --- groźna piechota turecka, tworzona z poturczonych dzieci chrześcijańskich.
6. <slowo_obce>drogman</slowo_obce> --- drogoman, tłumacz; wyraz arabskiego pochodzenia: <slowo_obce>tardżaman</slowo_obce>.