Lektury: Cisza wieczorna

Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki

<utwor><liryka_lp>

<autor_utworu>Jan Kasprowicz</autor_utworu>

<dzielo_nadrzedne>Z wichrów i hal, Z Tatr</dzielo_nadrzedne>

<nazwa_utworu>Cisza wieczorna</nazwa_utworu>

<srodtytul>CiszaI</srodtytul>

<strofa>Rozmiłowana, roztęskniona,/
Góra, NaturaHen! od wieczornej idzie zorzy/
Zamykać Tatry w swe ramiona.</strofa>

<strofa>Przed nią zawiewa oddech boży:/
Wonie jedliczne i świerkowe/
Ze swych lesistych wstają łoży.</strofa>

<strofa>A ona tuli jasną głowę/
Do Osobitej^[1], by wraz potem/
Kłaść ją na piersi Giewontowe.</strofa>

<strofa>Po reglach muśnie li przelotem,/
Czoło Świnniczne^[2] w żar rozpali/
I Hawrań^[3] zleje krwawym złotem.</strofa>

<strofa>Tak mknąc po szczycie i po hali,/
Z ogniem tęsknicy ginie w dali...</strofa>

<srodtytul>II</srodtytul>

<strofa>Płonie kamienna Tatr korona,/
CiszaA cisza siada między granie,/
Rozleniwiała, rozmarzona.</strofa>

<strofa>Nad przepaściami niema stanie,/
Senność przelewa w mgieł opary,/
Po skałach wiesza zadumanie.</strofa>

<strofa>Ani się ozwie bór prastary:/
Ona milczeniem gniecie smreki^[4],/
Unieruchamia ich konary.</strofa>

<strofa>Melancholia, TęsknotaPrzez cały przestwór, przez daleki,/
Głuchą za sobą tęskność wlecze,/
Snać^[5] dźwigającą wieki... wieki...</strofa>

<strofa>Za nią, jak zdrój, co ledwie ciecze,/
Snują się ciężkie myśli człecze...</strofa>

<srodtytul>III</srodtytul>

<strofa>CiszaOwiana mgłami różowemi,/
Przystaje w drodze zalękniona,/
Przykłada ucho swe do ziemi:</strofa>

<strofa>Nic!... tylko gdzieś tam echo kona,/
Tylko przygasa obłok krwawy,/
Góra, NaturaTylko blednieje Tatr korona.</strofa>

<strofa>DźwiękPomrok osłania skalne ławy,/
A od nich płynie do stóp ciszy/
Li jednostajny szmer siklawy^[6].</strofa>

<strofa>Czasem zaklęty las zadyszy,/
Albo wystrzelił krzyk pastuszy/
I zmilkł... I ona znów nie słyszy</strofa>

<strofa>Nic w tej przelękłej, mrocznej głuszy/
Nic, prócz pojęku twojej duszy...</strofa>

<srodtytul>IV</srodtytul>

<strofa>Rozmiłowana, roztęskniona,/
Góra, NaturaSchodzi powoli od miesiąca/
Zamykać Tatry w swe ramiona.</strofa>

<strofa>Po halach srebrne krople strąca,/
Srebrzy potoków seledyny,/
Ciche pacierze szeptająca.</strofa>

<strofa>Upłazy tuli w całun siny,/
Szkliwy, jak przędze te pajęcze;/
Blask żenie srebrny na gęstwiny;</strofa>

<strofa>Blask żenie srebrny na przełęcze,/
Na wirchy, kopy, na grzebienie,/
Na przepaściste ścian poręcze ---</strofa>

<strofa>Blask naokoło srebrny żenie,/
Z nim wyczerpanie i omdlenie.</strofa>

<srodtytul>V</srodtytul>

<strofa>CiszaOpadły Tatry i omdlały,/
Gdy na nie cisza rozmarzona/
Płaszcz zarzuciła wiewny, biały;</strofa>

<strofa>Gdy rozpostarła swe ramiona ---/
Srebrnej rozświetli mgławe smugi/
Garnące czoła gór do łona:</strofa>

<strofa>Jak pas szeroki, jak pas długi,/
Od Lodowego^[7] do Krywania^[8],/
A z nimi puszcze, stawy, strugi,</strofa>

<strofa>Szczyt się przy szczycie ku niej słania.../
Ona omdlenie wciąż rozsiewa,/
Aż w tym bezkresie wyczerpania,</strofa>

<strofa>Tuląc się gdzieś do limby^[9] drzewa,/
Sama wraz z bólem twym omdlewa..</strofa>

</liryka_lp></utwor>

Przypisy

1. Osobita --- nazwa góry, znajdującej się w Tatrach Zachodnich.
2. Świnica --- nazwa szczytu, znajdującego się w Tatrach; cechą charakterystyczną Świnicy są dwa wierzchołki.
3. Hawrań --- nazwa szczytu, znajdującego się w Tatrach po stronie słowackiej.
4. <slowo_obce>smrek</slowo_obce> --- świerk.
5. <slowo_obce>snać</slowo_obce> (starop.) --- przecież, zapewne, prawdopodobnie.
6. <slowo_obce>siklawa</slowo_obce> --- tu: wodospad.
7. Lodowy --- nazwa szczytu w Tatrach po stronie słowackiej.
8. Krywań --- nazwa szczytu w Tatrach po stronie słowackiej.
9. limba --- gatunek drzewa z rodziny sosnowatych.