Lektury: Jak działa projekt Wolne Lektury
Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki
Wolne Lektury
Lektury szkolne do ściągnięcia na komórkę albo laptopa, opracowane i opatrzone komentarzem, dostępne w Internecie w kilku formatach do wyboru, całkiem za darmo i zgodnie z prawem – oto cel niekomercyjnego projektu "Wolne Lektury". Zrealizujemy go tworząc portal internetowy (http://lektury.org/ i http://lektury.org.pl/), na którym umieścimy teksty lektur szkolnych należących do domeny publicznej, czyli poza rygorami prawa autorskiego. Od podobnych, istniejących już serwisów będzie się on różnić rzetelnością przygotowania (przy projekcie współpracujemy z Biblioteką Narodową) i prostotą obsługi.
Portal powstanie w zgodzie z filozofią ruchu wolnej kultury – to znaczy, że nie tylko zapewni swobodny dostęp do prezentowanych na portalu treści, ale też umożliwi społeczności nauczycielskiej i naukowej komentowanie i objaśnianie poszczególnych utworów na stworzonym równolegle portalu typu wiki.
Portal "Wolne Lektury" będzie ogromną pomocą dla uczniów i dla nauczycieli. Dzięki temu projektowi zyskają oni stały, darmowy i nieograniczony dostęp do arcydzieł literatury polskiej i zagranicznej. Z zamieszczonych na portalu tekstów będą także mogli korzystać wszyscy ci, którzy prowadzą działania związane z edukacją, sztuką i życiem kulturalnym.
Jak to będzie działać?
Lektury szkolne z Cyfrowej Biblioteki Internetowej Polona będą przesyłane w formie tekstowej na nasze wiki, gdzie społeczność ekspertów opracuje je tak, aby były dostosowane do potrzeb uczniów i gotowe do przesłania na portal “Wolne Lektury”. Z portalu "Wolne Lektury" będzie je można ściągnąć w kilku formatach. Ważne: przy każdym utworze powinien być podany link do odpowiedniego tekstu na cBN Polona i wiki, a także dokładny adres bibliograficzny.
Kto może uczestniczyć?
Zapraszamy wszystkich polonistów, nauczycieli szkolnych i akademickich. Aby rozpocząć prace na wiki, trzeba się zarejestrować i podpisać z nami umowę dotyczącą przeniesienia praw autorskich na Fundację Nowoczesna Polska. (Fundacja będzie udostępniać owoce naszej pracy, czyli opracowania lektur, na wolnej licencji; taka umowa musi zostać podpisana, żeby nic nie budziło wątpliwości prawnych). Dla wszystkich chętnych autorów i autorek będziemy też przeprowadzać szkolenia i warsztaty z pracy na wiki.
Co trzeba robić na wiki?
Utwory, nad którymi będziemy pracować, w większości zostały napisane przed siedemdziesięcioma laty (i właśnie dlatego są one dostępne w domenie publicznej, poza rygorami prawa autorskiego). Naszym zadaniem będzie dostosować te teksty do możliwości poznawczych współczesnego ucznia. Będzie to więc w pewnym sensie redakcja merytoryczna i językowa. Redakcja merytoryczna będzie polegać na objaśnianiu nieznanych pojęć, terminów, sformułowań (np. co to jest świerzop), a redakcja językowa będzie polegać na uwspółcześnieniu języka (np. z rzadka zamiast zrzadka itp.).
Objaśnienia merytoryczne, a także wszelkie dodatkowe uwagi, będziemy umieszczać w formie przypisów. Oczywiście na wiki możemy się o te przypisy kłócić bez końca, ale będziemy też musieli wynegocjować jakąś ich obiektywną postać, którą będzie można zaprezentować uczniom.
Do naszych zadań będzie też należało przypisanie utworów do określonej kategorii i oznaczenie ich tagami. Kategorie będą zewnętrzne (epoka, autor/ka, rodzaj i gatunek literacki) i wewnętrzne, odnoszące się do zawartości utworu (temat, motyw, długość, charakter itp.). Te dwa rodzaje kategoryzacji powinny się w widoczny sposób odróżniać – np. kolorem.
Aby ułatwić sobie prace, przygotujemy manual techniczny i merytoryczny, w którym zawrzemy ustalenia dotyczące naszej pracy (np. zasady interwencji w tekst, rodzaj adresów bibliograficznych itp.).
I w końcu na wiki będziemy też dyskutować, które lektury dodatkowe dołączać do naszego zbioru.
Co trzeba robić na portalu http://lektury.org/ i http://lektury.org.pl/?
Na portal “Wolne Lektury” będą trafiać teksty opracowane wcześniej na wiki. Naszym najważniejszym zadaniem będzie więc polecanie go uczniom i nauczycielom. Poza tym portal ten będzie zaopatrzony w kilka użytecznych, ułatwiających pracę funkcji. Będzie na nim można układać swój koszyk lektur, wybranych z całego zbioru (np. z dostępnych kilku nowel pozytywistycznych MEN zaleca wybór jednej – i to właśnie będzie miejsce na taki wybór). Ten koszyk każdy nauczyciel i każda nauczycielka będzie mógł/mogła polecić, a nawet zadać swoim uczniom, podając po prostu adres internetowy; uczniowie jednym kliknięciem będą mogli ściągnąć sobie cały zestaw lektur polecanych przez swojego nauczyciela albo swoją nauczycielkę. Kolejnym udogodnieniem będzie możliwość lokalnego (to znaczy np. w swoim koszyku) oznaczania utworów: dodawania własnych tagów, zaznaczania najważniejszych fragmentów, dodawania komentarzy do wiadomości tylko i wyłącznie swoich uczniów itd.
A zatem najważniejszym zadaniem na portalu będzie maksymalne wykorzystywanie wszystkich jego możliwości i polecanie go innym.
