Geografia:Gimnazjum/Kotlina Sandomierska.

Edytuj
Komentarze              Archiwum wersji (wszystkie edycje)

Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki

Kotlina Sandomierska

Kotlina Sandomierska położona jest w południowo-wschodniej Polsce i jest największą kotliną w pasie kotlin. Sąsiaduje z Karpatami na południu i z Wyżyną Małopolską na północy. Zajmuje powierzchnię około 15 tys. km².

Kotlina Sandomierska jest rozległym zapadliskiem o założeniu tektonicznym, wyerodowanym przez rzeki, o kształcie zbliżonym do trójkąta, wypełnionym mioceńskimi osadami (do 2500 m miąższości na skraju Karpat). W dolinach rzek występują osady czwartorzędowe (piaski i gliny morenowe). Najwyższe partie kotliny wznoszą się do 260 – 280 m n.p.m., dna dolin leżą natomiast na wysokości od ok. 200 m n.p.m. u ich wylotu z Karpat do 135 m n.p.m. w rejonie Małopolskiego Przełomu Wisły. Kotlina w całości leży w dorzeczu Wisły i jej dopływów karpackich: Raby, Dunajca, Wisłoki i Sanu.

W regionie występują złoża soli kamiennej (Bochnia, Wieliczka), gipsu, siarki (Tarnobrzeg), gazu ziemnego (Husów, Jarosław) i ropy naftowej (Grobla). Obszar odznacza się dużą gęstością zaludnienia. Najważniejsze miasta: Dębica, Jarosław, Mielec, Przemyśl, Przeworsk, Rzeszów, Stalowa Wola, Sandomierz, Tarnobrzeg, Tarnów. Na zachodnim skraju Kotliny Sandomierskiej leży Kraków. Przez Kotlinę prowadzi ważny szlak komunikacyjny: drogowy i kolejowy, łączący Czechy (przez Bramę Morawską), z Krakowem, Przemyślem, a dalej ze Lwowem, Kijowem i Odessą.

Kraków

Kraków (pełna nazwa: Stołeczne Królewskie Miasto Kraków) jest to drugie w kraju – po Warszawie – pod względem liczby mieszkańców oraz drugie – po Warszawie – pod względem powierzchni. Jest jednym z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii, wysokich walorach kulturowych i architektonicznych.

W przeszłości Kraków odgrywał rolę administracyjnej stolicy państwa i siedziby władców Polski. Kraków jest stolicą województwa małopolskiego oraz historycznej Małopolski, a także centralnym ośrodkiem metropolitalnym aglomeracji krakowskiej.

Kraków jest miastem na prawach powiatu, siedzibą władz województwa małopolskiego. Znajduje się tu główna siedziba Polskiej Akademii Umiejętności oraz Instytutu Książki, miasto posiada również wiele placówek o znaczeniu i statusie narodowym m.in. Narodowy Stary Teatr, Muzeum Narodowe, Drukarnia Narodowa, Biblioteka Jagiellońska. Pełni funkcję administracyjną, kulturalną, edukacyjną, gospodarczą, usługową i turystyczną. Jest jednym z kluczowych węzłów drogowych i kolejowych. W Balicach pod Krakowem znajduje się drugi co do wielkości w Polsce port lotniczy o znaczeniu międzynarodowym i charakterze transatlantyckim. Kraków Airport im. Jana Pawła Od 4 września 2007 obowiązuje nazwa lotniska - Kraków Airport im. Jana Pawła II. W roku 2007 port lotniczy w Krakowie obsłużył ponad 3 mln pasażerów.