Skopiowano ze stron roboczych projektu Wolne Podręczniki
Lektury obowiązkowe, szkoła podstawowa.
Istnieją książki, które omawia bardzo dużo nauczycieli. W klasie czwartej jest to "Akademia pana Kleksa",w piątej - "W pustyni i w puszczy", a w klasie szóstej "Ogniem i mieczem" lub "Pan Wołodyjowski" oraz " Ania z Zielonego Wzgórza". Powszechne jest też zamieszczanie w podręcznikach obszernych fragmentów "Balladyny". Lista ta jednak wymaga szerokich konsultacji, gdyż nauczyciele mają dużą swobodę wyboru. Wskazówką mogą tu być listy lektur obowiązkowych dołączone do programów i podręczników najpopularniejszych wydawnictw ( WSiP, MAC, Rożak ).
--Renataml 17:31, 3 lip 2007 (CEST)
Co z "Faustem"? Widzę, że znalazł się na liście, ale pytam o to, czy pojawi się na Wiki, z chęcią bym się tym zajęła :-) ---Anerys 13:10, 16 sie 2007 (CEST)
Spis treści |
Z DAWNEJ STRONY LEKTURY WG SPISU MEN - PRZEKLEJONE
Kl. IV-VI nie ma wykazu lektur Nakazano jedynie:
- w klasie IV zapoznać uczniów z dwoma dużymi tekstami literackimi
- w klasie V z trzema
- w klasie VI także z trzema
Oprócz wymienionych "dużych tekstów" uczniowie mają poznać:
- baśnie, legendy, opowiadania i utwory poetyckie (w tym pochodzące z regionu),
- fragmenty polskiej i światowej klasyki dziecięcej i młodzieżowej,
- teksty reprezentatywne dla kultury europejskiej,
- utwory prozatorskie i poetyckie wprowadzające w polską tradycję i współczesność literacką stosownie do możliwości i potrzeb uczniów,
- teksty reprezentatywne dla różnych rodzajów gatunków i form artystycznego wykazu, ze szczególnym
- uwzględnieniem utworów epickich, w tym odmian prozy fabularnej (w szczególności powieści podróżniczo-przygodowej, obyczajowej, fantastycznej),
- teksty użytkowe, publicystyczne, popularno-naukowe, przedstawienia teatralne, filmy, słuchowiska radiowe, programy telewizyjne.
Propozycje do dyskusji
- Czy istnieją dostateczne argumenty, żeby w okresie szkoły podstawowej nie było ani jednej wspólnej propozycji literackiej dla wszystkich uczniów w Polsce?
- Jeżeli zdaniem Pani/Pana powinny być wskazane powszechnie obowiązujące pozycje literackie, proszę o zaproponowanie:
- liczby obowiązkowych lektur,
- konkretnych pozycji do wykazu.
- liczby obowiązkowych lektur,
Wybrane utwory z klasyki polskiej:
- Miron Białoszewski: "Pamiętnik z Powstania Warszawskiego" (fragmenty)
- Bogurodzica
- Wybór poezji barokowej
- Aleksander Fredro "Zemsta"
- Jan Kochanowski wybrane fraszki, pieśni, psalmy, treny
- Ignacy Krasicki wybrane bajki i jedna z satyr
- Adam Mickiewicz wybrane bajki i ballady, "Dziady cz. II", "Pan Tadeusz" (fragmenty)
- Bolesław Prus wybrana nowela
- Henryk Sienkiewicz "Krzyżacy"
- Henryk Sienkiewicz wybrana nowela
- Juliusz Słowacki "Balladyna"
- Stefan Żeromski "Syzyfowe prace", wybrana nowela.
Najnowsze zmiany zawierają tu następujące wskazania:
"Bogurodzica;
Arkady Fiedler - Dywizjaon 303;
Aleksander Kamiński - Kamienie na szaniec;
Melchior Wańkowicz - Ziele na kraterze;
Miron Białoszewski - Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragmenty);
Jan Kochanowski - Pieśń: Czego chcesz od nas, Panie... oraz wybrane fraszki i treny;
Ignacy Krasicki - wybrane bajki i jedna z satyr;
Adam Mickiewicz - Ballady i Romanse, Dziady cz. II, Pan Tadeusz (fragmenty);
Henryk Sienkiewicz - Krzyżacy;
Aleksander Fredro - Zemsta;
Bolesław Prus - Kamizelka;
Juliusz Słowacki - Balladyna (fragmenty);
Stefan Żeromski - Syzyfowe prace;
Zofia Kossak-Szczucka - Bursztyny."
Podsumowanie:
W wykazie wskazano utwory i autorów
- według epok:
- Średniowiecze - 1 utwór
- Barok - 1 utwór
- Renesans - 1 autor, kilka utworów
- Oświecenie - 1 autor, 2 utwory
- Romantyzm - 2 autorów, do 5 utworów
- Pozytywizm - 2 utwory
- Współczesność - 2 autorów
- według gatunków literackich:
- Poezja - od 5 do 10 utworów
- Proza - 5 utworów,
- Dramat - 3 utwory.
Wybrane utwory z klasyki światowej:
Najnowsze zmiany zawierają tu wskazania:
"Biblia (w tym: Pieśń nad Pieśniami, Hymn św. Pawła o miłości, Apokalipsa - fragmenty);
Homer - Iliada lub Odyseja (fragmenty);
Sofokles - Antygona;
Pieśń o Rolandzie (fragmenty);
William Shakespeare - Romeo i Julia;
Miguel Cervantes - Don Kichote (fragmenty);
Karol Dickens - Opowieść wigilijna;
Antoni Czechow - Śmierć urzędnika;
Antoine de Saint Exupéry - Mały Książę;
Ernest Hemingway - Stary człowiek i morze"
Nie została wyszczególniona, wskazana poprzednio Mitologia
Podsumowanie:
W wykazie wskazano utwory:
- według epok:
- Starożytność - 4 utwory
- Średniowiecze - 1 utwór
- Renesans - 2 utwory
- XIX w. - 2 utwory
- XX w. - 2 utwory
- według gatunków literackich:
- Poezji - 1 utwór
- Proza - 8 utworów
- Dramat - 2 utwory
Wybory
- Wybór liryków XIX w.
- Wybór poezji XX w.
Najnowsze zmiany ministerstwa zawierają następujące wskazania:
"w tym utwory Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Zbigniewa Herberta, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Tadeusza Różewicza, Wisławy Szymborskiej, Czesława Miłosza, ks. Jana Twardowskiego)"
- Wybór nowelistyki XIX i XX w (w tym co najmniej jeden utwór pozytywistyczny)
- Wybrane utwory współczesnej prozy polskiej i dramatu.
- Przykłady literatury regionalnej, wkład literatury regionalnej do ogólnopolskiej składnicy literackiej.
- Wybrane z czasopism i prasy codziennej teksty publicystyczne, informacyjne, reklamowe.
- Utwory zaproponowane przez uczniów i nauczycieli, w tym literatura popularna (co najmniej jeden w każdej klasie)
- Przedstawienia teatralne, filmy, słuchowiska radiowe, programy telewizyjne, przekazy ikoniczne, proza śpiewana.
W najnowszych zmianach zostały dodane również:
"*Wybrane utwory o dorastaniu, w tym powieści dla młodzieży (np. Małgorzaty Musierowicz lub Ireny Jurgielewiczowej)
- Przykłady literatury biograficznej i pamiętnikarskiej (Paweł Zuchniewicz "Wujek Karol. Kapłańskie lata Papieża"; Karolina Lanckorońska "Wspomnienia wojenne")".
Propozycje do dyskusji
- Co należy rozumieć pod hasłem "Mitologia"?
- Jak Pani/Pan rozumie zalecenie w punktach 3 - 10? Czy proponowane utwory wchodzą w skład pozycji zawartych w punktach I i II? Czy chodzi o wybór innych utworów? Czy należy zostawić w rozporządzeniu tak zredagowany zapis?
- Czy należy wprowadzić jednolity dla wszystkich uczniów wykaz lektur?
Średniowiecze
- "Bogurodzica" w kontekście poezji średniowiecznej.
Odrodzenie
- Jan Kochanowski - pieśni i treny (wybór)
Barok
- Poezja baroku (wybór)
Oświecenie
- Ignacy Krasicki - satyry i liryki (wybór)
nowe zalecenia MEN dodają: "Ignacego Krasickiego - Pieśń: Hymn do miłości ojczyzny; Stanisława Staszica - Przestrogi dla Polski (fragmenty)"
Romantyzm
- Poezje (wybór- Mickiewicz, Norwid, Słowacki)
- Dramaty (wybór - Słowacki i Krasiński)
nowe zalecenia MEN:
"Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz; Dziady cz. III;
Juliusz Słowacki, Kordian;
lub Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia (wybrane sceny z dramatu); listy (wybór)"
Pozytywizm
- Eliza Orzeszkowa - "Nad Niemnem" (fragmenty)
- Bolesław Prus - "Lalka"
- Henryk Sienkiewicz - "Quo vadis", "Potop"
- Wybór noweli pozytywistycznych.
Literatura przełomu XIX i XX w.
- Władysław Reymont - "Chłopi" t. I. Jesień
- Stanisław Wyspiański - "Wesele"
- Stefan Żeromski - "Ludzie Bezdomni", "Przedwiośnie"
nowe zalecenia MEN dodają:
"wybór poezji młodopolskiej"
Literatura współczesna [z uwzględnionymi nowymi zaleceniami MEN w nawiasach kwadratowych]
- Tadeusz Borowski - wybrane opowiadania ["Pożegnanie z Marią" - wybór]
- Gustaw Herling-Grudziński - "Inny Świat"
- Witold Gombrowicz - fragmenty prozy
- Jan Paweł II - "Pamięć i tożsamość"
- Jan Dobraczyński - "Listy Nikodema"
- Ryszard Kapuściński - "Cesarz"
- abp Kazimierz Majdański - "Będziecie Moimi świadkami..."
- wybrany utwór z prozy polskiej (Maria Dąbrowska ["Noce i Dnie" we fragmentach], Zofia Nałkowska ["Granica"])
- wybrany dramat (Sławomir Mrożek ["Tango"], Stanisław Różewicz [autor niewyszczególniony])
- wybór poezji (Krzysztof Kamil Baczyński, Stanisław Barańczak, Miron Białoszewski, Bolesław Leśmian, Czesław Miłosz, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Tadeusz Różewicz, Leopold Staff, Julian Tuwim, Wisława Szymborska, ks. Jan Twardowski, Zbigniew Herbert)
- utwory współczesne zaproponowane przez uczniów i nauczycieli, spektakle teatralne, filmy, utwory muzyczne, słuchowiska, programy telewizyjne, teksty prasowe.
Literatura powszechna - zakres podstawowy
Najnowsze zalecenia ministerstwa zawierają pewne uszczegółowienia i zostały tu podane w nawiasie kwadratowym po skrócie nzMEN:
Wybrany klasyczny dramat starożytnej Grecji [nzMEN: Sofokles "Król Edyp"]
- Johann W. Goethe - "Cierpienia młodego Wertera"
- Józef Conrad - wybrany utwór [nzMEN: "Lord Jim"]
- Horacy - wybór pieśni
- Molier - wybrana komedia [nzMEN: "Świętoszek"]
- Wybrana europejska powieść XIX w. [nzMEN: Fiodor Dostojewski - "Zbrodnia i kara"]
- Wybrana europejska powieść XX w. [nzMEN: George Orwell - "Folwark zwierzęcy" oraz: Clive Staples Lewis - "Listy starego diabła do młodego]
Literatura polska - zakres rozszerzony
Najnowsze zalecenia MEN - w nawiasie kwadratowym po skrócie nzMEN:
Odrodzenie
- Jan Kochanowski - "Treny"
Romantyzm
- Zygmunt Krasiński - wybrany dramat
- Juliusz Słowacki - wybrany dramat
Okres międzywojenny
- Maria Kuncewiczowa - "Cudzoziemka"
- Stanisław Witkacy - "Szewcy" [nzMEN: fragmenty]
Współczesność
[nzMEN: usunięcie - Witold Gombrowicz "Trans-Atlantyk"]
[nzMEN: dodanie:
- Wiesław Myśliwski - "Kamień na kamieniu" - lub:
- Antoni Libera - "Madame"
- wybrany utwór polskich pisarzy emigracyjnych - Andrzeja Bobkowskiego i Józefa Mackiewicza]
Propozycje do dyskusji
- Czy lista polskich autorów jest wystarczająca?
- Czy nie warto byłoby rozszerzyć listy lektur o polskie dzieła mające w sobie wartości patriotyczne i historyczne?
- Jak Pan/Pani rozumie zapis dotyczący Józefa Conrada- czy wybrana europejska powieść XIX wieku może być również wybranym utworem J. Conrada ?
- Czy nie należałoby uzupełnić obrazu literatury światowej o dzieła autorów iberoamerykańskich, afrykańskich czy azjatyckich?
- Czy proponowany wybór lektur jest dostatecznie reprezentatywny dla dorobku intelektualnego poszczególnych epok literackich?
- Czy powinna być wskazana lektura obowiązkowa dla uczniów szkół zawodowych?
- Czy obecnie obowiązujące uczniów lektury są określone w sposób odpowiedni do potrzeb i możliwości uczniów?
- Prosimy o inne uwagi dotyczące lektur.

